MUSTAQIL ISH

KIRISH Kimyo fanining molekulyar tuzilishni o'rganish sohasi moddalarning xossalari va reaktivligini tushunishda markaziy o'rin tutadi. Moddalarning molekulyar tuzilishi, ayniqsa kovalent bog'lanishlar hosil bo'lish mexanizmi, anorganik va organik kimyoda fundamental ahamiyatga ega. Karbon monoksid (CO), karbonat angidrid (CO2), bor ftorid (BF3) va nitrat ion (NO3-) kabi molekulalar nafaqat tabiatda keng tarqalgan, balki sanoat jarayonlarida, atrof-muhit monitoringida va biologik tizimlarda ham muhim rol o'ynaydi. Ularning barqarorligi, reaktivligi, spektroskopik xossalari va kimyoviy bog'lanishining tabiati molekulyar orbitallar nazariyasi yordamida chuqur tushunilishi mumkin. Bu molekulalarning atom orbitalaridan molekulyar orbitallarning hosil bo'lishini tahlil qilish orqali ularning elektron tuzilishini, bog'lanish tartibini, magnit xossalarini va boshqa fizik-kimyoviy parametrlarini aniqroq bashorat qilish imkoniyati yuzaga keladi. Shu sababli, bu molekulalarning molekulyar orbital tuzilishini o'rganish kimyo fani uchun doimiy dolzarb hisoblanadi. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundaki, an'anaviy valent bog'lanish nazariyasi ba'zi molekulalarning, xususan, rezonans strukturalarga ega bo'lgan yoki bog'lanish darajasi butun son bo'lmagan molekulalarning xossalarini to'liq tushuntirib bera olmaydi. Molekulyar orbitallar nazariyasi esa bu cheklovlarni yengib o'tib, elektronlarning butun molekula bo'ylab delokalizatsiyasini hisobga oladi va murakkab molekulyar tuzilmalarni aniqroq tasvirlash imkonini beradi. Tadqiqotning maqsadi CO, CO2, BF3 va NO3- molekulalarining elektron tuzilishi va bog'lanish xususiyatlarini molekulyar orbitallar nazariyasi asosida atroflicha tushuntirishdan iborat. Bu maqsadga erishish orqali yuqorida keltirilgan molekulalarning xossalarini yanada chuqurroq tushunish va ularning kimyoviy xatti-harakatlarini bashorat qilish uchun asos yaratiladi. Tadqiqotning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: har bir molekula uchun atom orbitalar ...