MUSTAQIL ISH

KIRISH Adabiyot inson ruhiyatining murakkab qatlamlarini ochib beruvchi, jamiyatning ma'naviy-axloqiy qiyofasini aks ettiruvchi ko'zgudek mohiyat kasb etadi. O'zbek adabiyoti xazinasida alohida o'ringa ega bo'lgan Abdulla Qahhor ijodi esa shu jihatdan teranlik va haqqoniylik bilan ajralib turadi. Uning hikoyalarida namoyon bo'ladigan ayol ruhiyati tasviri nafaqat o'z davrining ijtimoiy-maishiy muammolarini, balki inson ichki dunyosining universal qonuniyatlarini ham ochib beradi. Bugungi globallashuv davrida, madaniyatlararo muloqot va gender tenglik masalalariga alohida e'tibor qaratilayotgan bir sharoitda, Qahhor ijodida ayol obrazlarining tahlili o'zining dolzarbligini yanada oshiradi. Ushbu tadqiqot nafaqat adabiyotshunoslik doirasida, balki umuminsoniy qadriyatlar va psixologiya, sotsiologiya kabi fanlararo yo'nalishlarda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Qahhorning ayol obrazlari orqali u aks ettirgan qatag'on davrining ayanchli qiyofasi, urush yillarining mashaqqatlari, sotsialistik jamiyat qurilishi jarayonidagi murakkabliklar, insoniy orzular va umidlarning o'zaro to'qnashuvi bugungi kunda ham o'z aksini topmoqda. Ayniqsa, Sharq ayolining o'ziga xos dunyoqarashi, sabr-qanoati, fidoyiligi va ayni paytda o'z haqlari uchun kurashishga bo'lgan ichki intilishi Qahhor qalamida shunday mahorat bilan ifodalanganki, ular zamonaviy o'quvchini ham befarq qoldirmaydi. Ayollar masalasi har qanday jamiyat taraqqiyotining asosiy ko'rsatkichlaridan biri bo'lib kelgan va Qahhor hikoyalari bu masalaga yangicha nuqtai nazardan yondashishga yordam beradi. Shu nuqtai nazardan, Abdulla Qahhor hikoyalarida ayol ruhiyatining ifodalanishi masalasi adabiyotshunoslikda yetarlicha chuqur va tizimli tahlil qilinmagan muammo hisoblanadi. Garchi Qahhor ijodi haqida ko'plab tadqiqotlar olib borilgan bo'lsa-da, ularda ko'pincha syujet, obrazlar tizimi, til va uslub masalalariga e'tibor qaratilgan. Ayol ruhiyatining o'ziga xos xususiyatlari, uning ijtimoiy va psixologik asoslari, Qahhorning b ...