MUSTAQIL ISH

KIRISH Abdulla Qodiriy o'zbek adabiyoti tarixida fundamental o'rin tutuvchi, zamonaviy o'zbek romanchiligining asoschisi va milliy uyg'onish davri adabiyotining yorqin namoyandasi sifatida tan olingan ijodkordir. Uning "O'tgan kunlar", "Mehrobdan chayon" kabi romanlari, shuningdek, "Obid ketmon" qissasi o'zbek nasrining cho'qqisi hisoblanib, hozirgi kunga qadar o'z dolzarbligini yo'qotmagan. Qodiriy asarlarida milliy o'zlik, adolat, erk, muhabbat va xiyonat kabi umumbashariy mavzular mahorat bilan qalamga olingan bo'lib, ular har bir davrning ijtimoiy-siyosiy hamda madaniy-ma'naviy qadriyatlari bilan uyg'unlashib, yangi talqinlarga yo'l ochib kelmoqda. Adabiy tanqidchilik esa buyuk ijodkorning asarlarini tushunish va jamoatchilik ongida uning o'rnini shakllantirishda muhim rol o'ynaydi. Aynan shu sababli, Abdulla Qodiriy ijodiga bag'ishlangan maqolalarni tahlil qilish, adabiy jarayonlarning dinamikasini, tanqidiy fikr taraqqiyotini hamda turli davrlardagi mafkuraviy va estetik yondashuvlarning o'zgarishini anglash uchun zarurdir. Bugungi kunda O'zbekistonda milliy merosga bo'lgan e'tiborning kuchayishi, qatag'on qurboni bo'lgan ijodkorlarning ijodini qayta baholash zarurati ushbu mavzuni yanada dolzarb qiladi. Bu tadqiqot nafaqat Qodiriy ijodining teranligini ochib beradi, balki "O'zbek adabiy tanqidi tarixi" fanining rivojlanish bosqichlarini ham yorqin namoyish etadi. Abdulla Qodiriyning ijodiy merosi keng ko'lamda o'rganilgan bo'lsa-da, uning asarlariga bag'ishlangan ilmiy-tanqidiy maqolalarning evolyutsiyasi va ulardagi tendensiyalar tizimli, kompleks tahlilga tortilgan emas. Turli davrlarda e'lon qilingan maqolalarda Qodiriy ijodiga bo'lgan yondashuvlar turlicha (ijtimoiy-tarixiy, psixologik, estetik, strukturalist, postkolonial va boshqalar) bo'lgan, ammo bu xilma-xil nuqtai nazarlarning o'zaro aloqalari, o'zgarishlari, ba'zan esa qarama-qarshiliklari, shuningdek, ularning Qodiriy merosi haqidagi umumiy diskursni qanday shakllantirganligi chuqur tadqiq etilma ...