MUSTAQIL ISH

KIRISH O‘zbek milliy adabiy tilining shakllanishi, rivojlanishi va bugungi kundagi holati tilshunoslikning eng muhim va dolzarb masalalaridan biridir. Til – bu xalqning tafakkuri, madaniyati, tarixiy taraqqiyoti ko‘zgusidir. Milliy adabiy tilning o‘ziga xos xususiyatlari, uning umumxalq tilidan farqlari, shuningdek, shevalarning adabiy tilga ta’siri masalalari tilshunoslik ilmining nazariy va amaliy jihatdan o‘rganilishini taqozo etadi. Ayniqsa, globallashuv jarayonlari avj olgan, axborot texnologiyalari tez rivojlanayotgan bugungi kunda milliy tilning o‘ziga xosligini saqlab qolish, uni boyitish va adabiy me’yorlarni mustahkamlash muhim ahamiyat kasb etadi. Shevalarga xos lug‘aviy birliklarning adabiy tilga kirib kelishi, ularning qo‘llanilishi va adabiy til me’yorlari bilan uyg‘unlashuvi ham tilning jonli rivojlanishidan dalolat beradi. Ushbu masala, bir tomondan, shevalarning boy lug‘aviy fondini tadqiq etishni, ikkinchi tomondan, adabiy tilning tozaligini va me’yoriy holatini saqlashni nazarda tutadi. [rasm]} Mazkur tadqiqotda o‘zbek milliy adabiy tilining shakllanish bosqichlari, uning umumxalq tilidan ajralib turuvchi xususiyatlari va shevalarning adabiy tilga ta’siri doirasida paydo bo‘ladigan lug‘aviy va uslubiy muammolar atroflicha o‘rganiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – o‘zbek milliy adabiy tilining zamonaviy holatini tahlil qilish, shevalarga xos bo‘lgan lug‘aviy birliklarning adabiy til tizimidagi o‘rni, ularning qo‘llanish doirasi va me’yoriy masalalarini aniqlashdan iborat. Shuningdek, adabiy til me’yorlarining shakllanishi va rivojlanishida shevalarning tutgan o‘rni ham e’tiborga olinadi. Ushbu muammoni ilmiy o‘rganish tilshunoslik oldida turgan muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Maqsadga erishish uchun quyidagi asosiy vazifalarni amalga oshirish ko‘zda tutiladi: birinchidan, o‘zbek milliy adabiy tilining paydo bo‘lishi va shakllanishi tarixini ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilish; ikkinchidan, adabiy til va umumxalq tili (shu jumladan, sheval ...