MUSTAQIL ISH

Muammoni aniqlash va savollar shakllantirish Adabiyotlar tahlilining ushbu bosqichi tadqiqotning asosiy yo'nalishini belgilab beradi va keyingi izlanishlar uchun mustahkam asos yaratadi. Muammoni aniqlash jarayoni mavjud bilimlardagi bo'shliqlarni, qarama-qarshiliklarni yoki hal etilmagan masalalarni belgilashni o'z ichiga oladi. Bu tadqiqot savollarini shakllantirish uchun zaruriy dastlabki qadamdir. Ilmiy adabiyotlarda aniqlangan muammolar ko'pincha nazariy jihatdan muhim bo'lgan yoki amaliy ahamiyatga ega bo'lgan masalalar bo'lib, ularni o'rganish orqali yangi bilimlar hosil qilish yoki mavjud muammolarga yechim topish mumkin. Muammoni aniqlashda olimlar odatda so'nggi tadqiqot natijalarini, nazariy modellarini va amaliy tajribalarni tahlil qilishadi (Creswell, 2018). Bu jarayonda, masalan, ma'lum bir hodisaning to'liq tushuntirilmagan jihatlari, ikki o'zgaruvchi o'rtasidagi kutilmagan munosabatlar, yoki mavjud yechimlarning cheklanishlari kabi holatlar muammo sifatida belgilanishi mumkin. Masalan, "O'zbekistonda yoshlarning raqamli savodxonlik darajasi qishloq joylarida shaharlarga nisbatan pastligi" kuzatuvi mavjud bilimlardagi bo'shliqni ko'rsatuvchi muammo bo'lishi mumkin. Bu holatda, "Nima sababdan bunday farq mavjud va uni qanday kamaytirish mumkin?" degan savollar yuzaga keladi. Muammoni aniqlashdan so'ng, tadqiqot savollarini shakllantirish lozim. Tadqiqot savollari aniq, o'lchanadigan, erishish mumkin bo'lgan, dolzarb va vaqt bilan cheklangan (SMART) bo'lishi kerak (Denzin & Lincoln, 2018). Ular aniqlangan muammoning mohiyatini aks ettirishi va tadqiqotning maqsadini belgilashi zarur. Savollar odatda "nima", "qanday", "nega" kabi so'zlar bilan boshlanadi va tadqiqotchining qaysi jihatlarni o'rganishini ko'rsatadi. Ular tadqiqotning butun jarayoni uchun yo'nalish beruvchi kompas vazifasini bajaradi. Tadqiqot savollarini shakllantirishda ularni ochiq va tadqiqotga yo'naltirilgan tarzda ifodalash muhim. Masalan, yuqoridagi raqamli savodxonlik muammosi b ...