MUSTAQIL ISH

KIRISH O'zbek adabiyotining ulkan siymosi, mutafakkir shoir Alisher Navoiy ijodiyoti asrlar osha o'zining badiiy qimmati va g'oyaviy salohiyatini yo'qotmagan, balki har bir davrga mos yangi talqin va ahamiyat kasb etib kelgan. Navoiyning "Xamsa" tarkibiga kiruvchi "Saddi Iskandariy" dostoni esa shoirning falsafiy qarashlari, davlat boshqaruvi, adolat va insonparvarlik g'oyalarini mujassam etgan eng salmoqli asarlaridan biridir. Ushbu dostonning har bir satrida insoniyatning abadiy muammolari, yashash ma'nosi, jamiyatning komil fuqarosi bo'lish shartlari aks etgan bo'lib, bugungi globallashuv sharoitida, axloqiy qadriyatlar inqirozi xavfi paydo bo'lgan bir davrda uning dolzarbligi yanada ortmoqda. Navoiyning hukmdorga bergan nasihatlari, ideal jamiyat tasviri, odil podshoh obrazi hozirgi zamon davlat arboblari uchun ham ibrat maktabi bo'lishi mumkin. Dostonning chuqur falsafiy qatlamlari, badiiy tasvir vositalari va lingvistik xususiyatlarini zamonaviy adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan qayta o'rganish, uning yangi qirralarini ochib berish bugungi kunning muhim ilmiy vazifalaridan hisoblanadi. [rasm]} Shunga qaramay, "Saddi Iskandariy" dostoni Navoiy ijodiyotidagi boshqa dostonlar, xususan, "Hayrat ul-abror" yoki "Layli va Majnun" kabi asarlar kabi kompleks tarzda, barcha jihatlari bilan chuqur tadqiq etilmagan. Mavjud adabiyotshunoslikda dostonning ayrim jihatlari, masalan, Iskandar obrazi yoki falsafiy qarashlar alohida o'rganilgan bo'lsa-da, uning to'liq poetik tizimi, syujet-kompozitsion xususiyatlari, g'oyaviy-badiiy yaxlitligi va lingvopoetikasi yetarli darajada tahlil qilinmagan. Shuningdek, dostonning bugungi kun talablari va ijtimoiy-siyosiy jarayonlar kontekstidagi zamonaviy talqini, uning tarbiyaviy ahamiyati borasidagi tadqiqotlar ham cheklangan. Ushbu muammoni hal etish maqsadida, mazkur akademik ishda Alisher Navoiyning "Saddi Iskandariy" dostonining g'oyaviy-badiiy xususiyatlarini kompleks tarzda o'rganish, uning poetik tizimini tahlil qilish va zamo ...