MUSTAQIL ISH

KIRISH Arab yozuvidagi yozma estaliklar mavzusi turkiy filologiyaning fundamental tadqiqot yo'nalishlaridan biri bo'lib, o'zbek tilshunosligi, adabiyotshunosligi, tarixshunosligi va madaniyatshunosligi uchun g'oyat katta ahamiyat kasb etadi. Bu estaliklar nafaqat turkiy tillarning rivojlanish bosqichlari, fonetik, leksik, morfologik va sintaktik xususiyatlarini o'rganishda asosiy manba bo'lib xizmat qiladi, balki turkiy xalqlar madaniy va ma'naviy merosining ajralmas qismi hisoblanadi. Zero, X-XI asrlardan boshlab, islom dinining mintaqaga kirib kelishi bilan arab yozuvi turkiy xalqlar, jumladan, o'zbeklar uchun ming yildan ortiq vaqt davomida asosiy yozuv tizimi bo'lib kelgan. Bu davr mobaynida yaratilgan boy adabiy, ilmiy, diniy va ijtimoiy-siyosiy asarlar, turkiy dunyoning ma'naviy qiyofasini shakllantirgan, uni dunyo sivilizatsiyasining ajralmas qismiga aylantirgan. Bugungi kunda ham ushbu yozma yodgorliklarni chuqur o'rganish orqali biz o'tmishimizni anglaymiz, milliy o'zligimizni mustahkamlaymiz va zamonaviy tilshunoslikning nazariy asoslarini boyitamiz. Shu sababli, arab yozuvidagi yozma estaliklarning tadqiqi nafaqat tarixiy qiziqish, balki tilning zamonaviy holati va kelajakdagi rivojlanish istiqbollarini belgilashda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundan iboratki, ko'plab arab yozuvidagi yozma estaliklar hali hanuz to'liq o'rganilmagan, ilmiy jamoatchilikka taqdim etilmagan yoki ularni o'qish, tahlil qilish va sharhlashda ma'lum qiyinchiliklar mavjud. Ba'zi manbalar arxivlarda, kutubxonalarda saqlanib, jamoatchilik e'tiboridan chetda qolgan bo'lsa, ayrimlari esa eskirgan va yozuv xususiyatlari tufayli ularni hozirgi zamon mutaxassislari uchun tushunish murakkabdir. Shu bois, bu yozma estaliklarning lingvistik, tarixiy va madaniy ahamiyatini chuqur o'rganish, ularni ilmiy muomalaga kiritish, tilshunoslik va adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilish dolzarb vazifadir. Tadqiqotning maqsadi esa, arab yozuvidagi yozma ...