MUSTAQIL ISH

KIRISH Zamonaviy global iqtisodiyot sharoitida har bir mamlakatning barqaror rivojlanishi va ijtimoiy farovonligi uchun makroiqtisodiy jarayonlarni chuqur tushunish va ularni samarali boshqarish hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Makroiqtisodiy siyosatning to'g'riligi, iqtisodiy o'sish sur'atlari, bandlik darajasi, inflyatsiya va boshqa muhim ko'rsatkichlarning prognozi va monitoringi aynan asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlarning aniq va ishonchli hisob-kitoblariga bog'liqdir. Yalpi ichki mahsulot (YaIM), yalpi milliy mahsulot (YaMM), inflyatsiya darajasi, ishsizlik darajasi, to'lov balansi kabi ko'rsatkichlar iqtisodiy vaziyatning umumiy ko'rinishini aks ettiruvchi asosiy mezonlar hisoblanadi. Ularni to'g'ri tushunish, hisoblash va tahlil qilish iqtisodiy siyosatni shakllantirish, resurslarni samarali taqsimlash, investitsiya qarorlarini qabul qilish va xalqaro iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun zaruriy shartdir. Ayniqsa, global miqyosda yuz berayotgan tezkor o'zgarishlar, iqtisodiy shoklar va pandemiyalar sharoitida makroiqtisodiy ko'rsatkichlarning tezkor va aniq hisob-kitob metodologiyalarini takomillashtirish dolzarb vazifadir. O'zbekiston kabi rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy islohotlarning muvaffaqiyati ham, aynan shu ko'rsatkichlarning shaffofligi va xalqaro standartlarga mosligi bilan belgilanadi. [rasm]} Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundaki, makroiqtisodiy ko'rsatkichlarni hisoblash usullari doimiy ravishda takomillashib, yangi usullarni joriy etishni talab qiladi, biroq mavjud adabiyotlarda bu usullarning chuqur va kompleks tahlili yetarlicha yoritilmagan. Xususan, global iqtisodiyotning dinamik xususiyatlari, raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi, ma'lumotlar manbalarining xilma-xilligi va ularni qayta ishlashning murakkabligi ushbu ko'rsatkichlarni hisoblashda yangi muammolarni keltirib chiqarmoqda. An'anaviy hisoblash usullari har doim ham zamonaviy iqtisodiy realliklarni to'liq aks ettira olmaydi. Masalan, norasmiy iqtisodiyot s ...