📖 15 sahifa
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
AXBOROT TIZIMLARI KAFEDRASI
"boshqaruv nazariyasi"
fanidan
Avtomatik boshqarish sistemasi sezgirligi
mavzusida
MUSTAQIL ISH
Bajardi: 404-20 guruh talabasi
Abdullayev Sardor Akmalovich
Qabul qildi: Karimova Nilufar Baxtiyorovna
Toshkent - 2026
1-sahifa
📄 2-sahifa: Reja va Kirish
REJA:
- Sezgirlik tushunchasi va turlari
- Sezgirlikka ta'sir qiluvchi omillar va ularni baholash
- Sezgirlikni optimallashtirish usullari va tadbiqlari
KIRISH
KIRISH
Avtomatik boshqarish sistemalarining sezgirligi mavzusi zamonaviy fan va texnikaning eng dolzarb yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda ishlab chiqarish jarayonlaridan tortib, murakkab kosmik apparatlarni boshqarishgacha bo'lgan keng qamrovli sohalarda avtomatik boshqarish sistemalari (ABQS) keng qo'llanilmoqda. Ushbu sistemalarning samaradorligi, barqarorligi va ishonchliligi bevosita ularning tashqi ta'sirlarga va ichki parametrlar o'zgarishiga nisbatan sezgirligi bilan belgilanadi. Zamonaviy texnologiyalarning rivojlanishi bilan birga ABQSlarga qo'yiladigan talablar ham tobora ortib bormoqda. Yuqori aniqlik, tezkorlik va tejamkorlikni ta'minlash zarurati sezgirlikni tushunish va optimallashtirishning muhimligini yanada kuchaytiradi. Xususan, sanoat robotlari, avtonom transport vositalari, energetika tizimlari va tibbiy diagnostika apparatlarida ishlash sifatini ta'minlashda tizim parametrlari o'zgarishiga sezgirlikni to'g'ri baholash va boshqarish hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Shu sababli, ABQSlarning sezgirligini chuqur o'rganish, uning nazariy asoslarini tahlil qilish va amaliy qo'llash usullarini takomillashtirish ilmiy-texnik taraqqiyotning ajralmas qismi hisoblanadi.
Muammoning qo'yilishi shundan iboratki, real sharoitlarda ABQSlarning parametrlari ko'pincha tashqi buzilishlar, yuklamaning o'zgarishi, elementlarning eskirishi yoki atrof-muhit haroratining o'zgarishi kabi omillar ta'sirida o'zgarishi mumkin. Bu o'zgarishlar tizimning ishlash sifatiga, barqarorligiga va aniqligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Ba'zi hollarda, hatto kichik parametr o'zgarishlari ham tizimning jiddiy nosozliklarga uchrashiga yoki ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin. Shu bilan birga, har bir ABQS uchun sezgirlik darajasi maqbul chegarada bo'lishi kerak. Haddan tashqari yuqori sezgirlik tizimning shovqinlarga nisbatan himoyasizligiga, haddan tashqari past sezgirlik esa tashqi ta'sirlarga moslasha olmasligiga olib keladi. Demak, maqbul sezgirlikni ta'min
...
Davomini ko'rish uchun ro'yxatdan o'ting
To'liq hujjatni Word formatida yuklab olish yoki o'zingizga mos variantini yaratish uchun bepul ro'yxatdan o'ting.