MUSTAQIL ISH

KIRISH Biogen elementlar inson organizmining normal faoliyatini ta'minlovchi, hayotiy jarayonlarda ishtirok etuvchi asosiy komponentlardir. Ular fermentativ reaktsiyalar, gormonlar sintezi, hujayra tuzilmalarining shakllanishi, genetik materialning barqarorligi va immunitet tizimining samarali ishlashi uchun zarur bo'lib, har qanday mikro- yoki makroelementning tanqisligi yoki aksincha, ortiqcha miqdori jiddiy patologik o'zgarishlarga olib kelishi mumkin. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, biogen elementlar muvozanatining buzilishi global miqyosda keng tarqalgan muammolardan biri hisoblanadi. Xususan, temir tanqisligi anemiyasi, yod tanqisligi kasalliklari (endemik buqoq), ftoroz, selenoz va boshqa mikronutrientlar bilan bog'liq holatlar millionlab odamlarning sog'lig'iga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. Bu kasalliklar nafaqat individual darajada jiddiy sog'liq muammolarini keltirib chiqaradi, balki jamiyatning iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishiga ham salbiy ta'sir ko'rsatadi, chunki ular mehnat unumdorligini pasaytiradi, tibbiy xizmatlarga bo'lgan talabni oshiradi va aholi turmush sifatini yomonlashtiradi. Zamonaviy sharoitda, atrof-muhitning ifloslanishi, urbanizatsiya jarayonlari, sanoatlashtirishning tez sur'atlarda o'sishi, qishloq xo'jaligida yangi texnologiyalarning qo'llanilishi va oziq-ovqat mahsulotlarining qayta ishlanishi natijasida biogen elementlarning tuproq, suv va oziq-ovqat mahsulotlaridagi konsentratsiyasi sezilarli darajada o'zgarmoqda. Bu o'zgarishlar o'z navbatida inson organizmiga ta'sir ko'rsatib, turli xil endemik kasalliklarning tarqalishiga va yangi kasb kasalliklarining paydo bo'lishiga zamin yaratmoqda. Masalan, tog'-kon sanoati, kimyo sanoati, metallurgiya va qishloq xo'jaligi kabi sohalarda ishlaydigan xodimlar og'ir metallar va boshqa toksik elementlarga muntazam ravishda duch kelishadi, bu esa ularda turli kasb kasalliklari rivojlanishi xavfini oshiradi. Shu bilan birga, yod, ftor, selen, rux, mis va temir kabi hayo ...