MUSTAQIL ISH

KIRISH Jahon iqtisodiyoti global integratsiya jarayonlarining tobora kuchayib borayotgan sharoitida bozor iqtisodiyotining o'ziga xos xususiyatlari va cheklovlari bilan bir qatorda, davlatning iqtisodiy hayotga aralashuvi zarurati ham tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Iqtisodiy tizimlarning samaradorligi va barqarorligini ta'minlashda bozor mexanizmlarining o'rni beqiyos bo'lsa-da, uning tug'ma kamchiliklari va muvaffaqiyatsizliklari mavjudligi iqtisodiy siyosatshunoslar, nazariyotchilar va amaliyotchilar diqqatini tortmoqda. Bozor o'z-o'zidan mukammal tarzda resurslarni samarali taqsimlay olmaydi, ijtimoiy adolatni ta'minlay olmaydi va uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikka erisha olmaydi. Ushbu holatda, davlatning mohirona va o'rinli aralashuvi iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish, jamiyat farovonligini oshirish va makroiqtisodiy barqarorlikni saqlashning muhim vositasiga aylanadi. Shu sababli, bozor muvaffaqiyatsizliklari va davlat aralashuvi zaruratini chuqur tahlil qilish, ularning mohiyatini, sabablarini va oqibatlarini aniqlash bugungi kunda mikroiqtisodiyot fani va amaliyoti oldida turgan eng muhim vazifalardan biridir. Ushbu tadqiqotning zamonaviy ahamiyati shundaki, u bozor iqtisodiyotining muammolarini hal qilish va davlatning samarali iqtisodiy siyosatini ishlab chiqish uchun nazariy asoslarni taqdim etadi. [rasm]} Mavzuning dolzarbligi, shubhasiz, iqtisodiy rivojlanishning hozirgi bosqichida bozor mexanizmlarining o'z-o'zidan barcha ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal eta olmasligini ko'rsatmoqda. Bozor iqtisodiyotining klassik nazariyalarida ta'kidlangan mukammal raqobat va rasional agentlar gipotezalari ko'plab real dunyo holatlarida o'zini oqlamaydi. Externalities (tashqi ta'sirlar), public goods (umumiy mol-mulklar), information asymmetry (axborotning nosimmetrik taqsimlanishi) kabi bozor muvaffaqiyatsizliklari iqtisodiy samaradorlikni pasaytiradi va ijtimoiy muammolarni yuzaga keltiradi. Ushbu muammolar, o'z navbatida, jamiyatning umumiy farovon ...