MUSTAQIL ISH

KIRISH Zamonaviy iqtisodiyotda resurslarning cheklanganligi fundamental muammo hisoblanadi. Ushbu cheklanganlik sharoitida individual iste'molchi, korxona yoki davlat bo'lsin, har qanday iqtisodiy subyekt o'z cheklangan resurslarini eng samarali tarzda taqsimlashga majbur. Aynan shu nuqtai nazardan byudjet cheklanganligi tushunchasi mikroiqtisodiy tahlilning asosiy toshlaridan biriga aylanadi. Iste'molchining cheklangan daromadi doirasida turli tovar va xizmatlarni qanday tanlashi, korxonaning cheklangan kapital va mehnat resurslari bilan ishlab chiqarishni qanday optimallashtirishi, davlatning cheklangan budjet mablag'lari bilan ijtimoiy ehtiyojlarni qanday qondirishi kabi masalalar byudjet cheklanganligi kontseptsiyasi orqali chuqur tahlil qilinadi. Bu tushuncha iqtisodiy qaror qabul qilish jarayonlarining mohiyatini ochib beradi va iqtisodiy subyektlarning ratsional xulq-atvorini tushunish uchun asos yaratadi. Global miqyosda resurslarning tobora kamayib borishi, aholi sonining o'sishi va iqtisodiy tengsizlikning kuchayishi sharoitida byudjet cheklanganligini chuqur o'rganish nafaqat nazariy ahamiyatga ega, balki iqtisodiy siyosatlarni shakllantirishda, xususan, makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda, ijtimoiy himoyani kuchaytirishda va resurslardan oqilona foydalanishni rag'batlantirishda amaliy jihatdan nihoyatda muhimdir. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi shundan iboratki, resurslarning cheklanganligi sharoitida iqtisodiy subyektlar qanday qilib o'z manfaatlarini maksimal darajada oshirishlari mumkin? Boshqacha qilib aytganda, byudjet cheklanganligi ostida iste'molchilarning tanlovini, korxonalarning ishlab chiqarish qarorlarini va umumiy iqtisodiy samaradorlikni belgilovchi mexanizmlarni aniqlash zarurati mavjud. Bunday sharoitda ratsional qaror qabul qilishning naqadar murakkabligi, alternativalar o'rtasidagi tanlov va sarflangan imkoniyatlar qiymati kabi tushunchalar markaziy o'rin egallaydi. Tadqiqotning maqsadi byudjet cheklanganligi kontseptsiyasini ...