KURS ISHI

KIRISH Innovatsion iqtisodiyot sharoitida inson kapitalini rivojlantirish bugungi kunda jahon iqtisodiyotining eng dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. O'zbekistonning jahon iqtisodiyotidagi mavqeini mustahkamlash, raqobatbardoshligini oshirish va barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlashda inson kapitali hal qiluvchi rol o'ynaydi. Innovatsion faoliyatga sarmoya kiritish va inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar global yalpi ichki mahsulotning (YaIM) 2030 yilga qadar 7 trln. dollarga oshishiga hissa qo'shishi mumkin [1]. O'zbekiston Respublikasida so'nggi yillarda inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, 2023 yilda O'zbekiston YaIMning 6,0% i ta'lim sohasi xarajatlariga yo'naltirilgan bo'lib, bu so'nggi besh yildagi eng yuqori ko'rsatkichdir [2]. Aholining oliy ma'lumotli qatlami ulushi 2017 yildagi 9,2% dan 2023 yilda 15,3% ga yetdi [2]. Shuningdek, 2023 yilda mamlakatda innovatsion mahsulot ishlab chiqarish hajmi 2020 yilga nisbatan 2,5 barobarga oshib, 15,2 trln. so'mni tashkil etgan [3]. Bu ko'rsatkichlar O'zbekistonning innovatsion iqtisodiyotga o'tish yo'lidagi jiddiy intilishlaridan dalolat beradi. Biroq, inson kapitalini rivojlantirishning global reytinglarida O'zbekistonning mavqei hali ham nisbatan past bo'lib, Jahon Bankining 2020 yilgi Inson kapitali indeksida mamlakat 0,63 ball bilan 103-o'rinni egalladi [4]. Bu esa mavjud muammolarni chuqur o'rganish va ularni bartaraf etish uchun samarali strategiyalarni ishlab chiqish zaruriyatini ko'rsatadi. Bugungi globallashuv va texnologik inqilob davrida inson kapitalining innovatsion iqtisodiyotdagi ahamiyati yanada ortib bormoqda. Raqamli transformatsiya, sun'iy intellekt va robototexnika kabi zamonaviy texnologiyalar mehnat bozoriga sezilarli ta'sir ko'rsatmoqda, bu esa ishchi kuchidan yangi bilim va ko'nikmalarni talab qiladi. Shu bilan birga, inson kapitalini rivojlantirish borasida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Jumladan, ta'lim tizimi va mehnat bozori o'rtasidagi nomutanosiblik, innovatsion faoliyat uchun malakali kadrlar yetishmasligi, ishbilarmonlik muhitida innovatsion g'oyalarni qo'llab-quvvatlash mexanizmlarining zaifligi hamda ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar (ITI) sohasiga ajratilayotgan investitsiyalarning yetishmasligi kabi masalalar dolzarb bo'lib qolmoqda. O'zbekistonning 2030 yilgacha bo'lgan iqt ...