KURS ISHI

KIRISH Jahon dasturiy ta'minot bozorining hajmi 2023-yilda 650 milliard dollardan oshgan bo'lib, bu raqamning 2028-yilga borib 1 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. Global miqyosda dasturchilar soni 2024-yil holatiga ko'ra 28 milliondan ortiqni tashkil etadi va bu ko'rsatkich har yili 5-7% ga o'sib bormoqda [2]. O'zbekistonda esa, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sektori so'nggi besh yilda jadal rivojlanib, 2023-yilda eksport hajmi 300 million dollarga yetdi, bu 2022-yilga nisbatan 80% o'sishni anglatadi [3]. Raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 2023-yilda 4% ga yetib, 2030-yilgacha 10% ga yetkazish strategik maqsad qilib belgilangan [4]. Bu jarayonda dasturlash tillari zamonaviy texnologiyalarni yaratish va raqamli transformatsiyani amalga oshirishning asosiy vositasi bo'lib xizmat qiladi, chunki ular sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar, bulutli hisoblashlar va boshqa innovatsion texnologiyalar uchun poydevor vazifasini o'taydi [5]. Dasturlash tillarining globallashgan iqtisodiyotdagi o'rni va ahamiyati bugungi kunda har qachongidan ham yuqori. Biroq, ularni tanlash, samarali qo'llash va milliy sharoitlarga moslashtirish borasida hali hal etilmagan qator muammolar mavjud. Xususan, dasturlash tillari xilma-xilligi sharoitida loyiha talablariga eng mos keladigan tilni aniqlash metodologiyalari yetarli darajada takomillashmagan. Keng tarqalgan tillar (masalan, Python, Java, JavaScript) va kamroq ommabop, ammo muayyan vazifalar uchun juda samarali tillar (masalan, Rust, Go, Julia) o'rtasidagi farqlarni obyektiv baholash va moliyaviy-iqtisodiy asoslash mexanizmlari yetarli darajada rivojlanmagan [6]. Shuningdek, O'zbekiston sharoitida dasturlash tillarini qo'llash amaliyotini xalqaro tajriba asosida chuqur tahlil qilish, mavjud kamchiliklarni bartaraf etish va milliy dasturiy ta'minot sanoatini rivojlantirish bo'yicha tizimli tavsiyalar ishlab chiqish zarurati mavjud. Axborot texnologiyalari sohasidagi kadrlar malakasini oshirish va yoshlarni mazkur sohaga jalb qilishda dasturlash tillarini o'qitish metodikalarini takomillashtirish ham dolzarb vazifalardan hisoblanadi [7]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Xalqaro miqyosda, Donald Knuth [8] "The Art of Computer Programming" asarida algoritmik tahlil va dasturlash nazariyasiga fundamental hissa qo's ...