KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda psixik salomatlikka eʼtiborning ortishi va aholining psixologik yordamga bo‘lgan ehtiyojining o‘sib borishi ushbu sohada faoliyat yuritayotgan mutaxassislar oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga ko‘ra, 2023-yilda psixologik xizmatlarga murojaatlar soni oldingi yilga nisbatan 18% ga oshgan bo‘lib, bu psixologik yordamga bo‘lgan talabning sezilarli darajada o‘sayotganidan dalolat beradi [1]. Global miqyosda esa psixologik konsultatsiya va terapiya bozorining hajmi 2022-yilda 100 milliard dollardan oshgani va 2027-yilga borib 150 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu yillik o‘rtacha 8-9% o‘sishni ko‘rsatadi [2]. Shu bilan birga, O‘zbekistonda psixologik xizmatlar ko‘rsatish sifati, samaradorligi va xizmat turlari o‘rtasidagi farqlarni aholiga tushuntirishda ayrim kamchiliklar mavjud bo‘lib, bu stigma va tushunmovchiliklarni keltirib chiqarmoqda [3]. Ushbu kurs ishi psixologik konsultatsiya, psixoterapiya va psixokorreksiya o‘rtasidagi fundamental farqlar, ularning nazariy asoslari, amaliy qo‘llanilishi va samaradorligini qiyosiy tahlil qilish orqali mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirishga qaratilgan. Hozirgi kunda aholi o‘rtasida bu uch tushunchaning o‘zaro chalkashishi, ularni bir-biridan farqlay olmaslik holatlari ko‘p uchraydi. Bu esa insonlarning o‘z muammolariga mos keladigan samarali yordam turini tanlashda qiyinchiliklarga duch kelishiga olib keladi. Misol uchun, shaxsiy hayotdagi qisqa muddatli qiyinchilik uchun chuqur psixoterapiyaga ehtiyoj sezmasliklari yoki aksincha, jiddiy ruhiy buzilishlar uchun faqat konsultatsiya bilan cheklanib qolishlari mumkin. Mazkur tadqiqot ushbu muammolarga yechim topish va psixologik xizmatlar sohasida aniqlik kiritishni maqsad qilgan. Psixologik xizmatlar sohasidagi tadqiqotlar uzoq tarixga ega bo‘lib, turli olimlar tomonidan chuqur o‘rganilgan. Zigmund Freyd (1900) o‘zining “Tushlarning talqini” asarida psixoanalitik terapiya asoslarini yaratib, ongsiz jarayonlarning inson psixikasiga taʼsirini ochib bergan [5]. Karl Rojers (1951) “Mijozga yo‘naltirilgan terapiya” nazariyasini ishlab chiqib, psixologik yordamda empatiya, samimiylik va shartsiz ijobiy munosabat muhimligini taʼkidlagan [6]. Aaron Bek (1967) kognitiv terapiyani taklif qilib, disfunksional fikrlash usullarini o‘zgartirish orqali ruhiy buzilishlarni davolash mumki ...