KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida to'qimachilik sanoati yalpi ichki mahsulotning (YAIM) muhim qismini tashkil etib, so'nggi besh yilda o'rtacha 10-12% o'sish sur'atlarini namoyish etdi [1]. Xususan, kiyim-kechak ishlab chiqarish segmenti 2023-yilda qariyb 3,5 mlrd dollar eksport hajmini qayd etdi, bu esa umumiy sanoat eksportining taxminan 60% ni tashkil qiladi [2]. Ichki bozorda esa o'smirlar va bolalar kiyimlari segmenti, ayniqsa maktab formalari va kundalik kiyimlar, aholi sonining o'sishi va yosh demografik tuzilma sababli yiliga 7-9% ga kengaymoqda [3]. O'g'il bolalar ko'ylaklariga bo'lgan talab esa, ayniqsa 38-razmerdagi mahsulotlarga, o'smirlar orasida moda tendensiyalari va qulaylikka bo'lgan ehtiyoj tufayli doimiy ravishda yuqori bo'lib qolmoqda, bu esa ushbu segmentda ishlab chiqarishni optimallashtirish va kengaytirish uchun katta salohiyatni ko'rsatadi [4]. Yuqoridagi raqamlar fonida, o'smir yoshdagi o'g'il bolalar uchun ko'ylaklar ishlab chiqaruvchi tikuvchilik sexini loyihalash masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Mavjud ishlab chiqarish quvvatlari, aksariyat hollarda, eski texnologiyalar va eskirgan ishlab chiqarish jarayonlari bilan ishlaydi, bu esa mahsulot tannarxining yuqoriligiga, sifatning o'zgaruvchanligiga va xalqaro bozorlarda raqobatbardoshlikning pasayishiga olib keladi [5]. Loyihalash jarayonida zamonaviy texnologiyalar, samarali ishlab chiqarish usullari (masalan, Lean Production tamoyillari) va xalqaro sifat standartlarini (masalan, TQM) joriy etish orqali ishlab chiqarish xarajatlarini 15-20% ga kamaytirish, mahsulot sifatini oshirish va ishlab chiqarish samaradorligini 25-30% ga yaxshilash mumkin [6]. Bu, o'z navbatida, ichki va tashqi bozorlardagi talabni qondirish hamda O'zbekistonning to'qimachilik sanoatidagi mavqeini mustahkamlash uchun muhim qadam hisoblanadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha olib borilgan tahlillar shuni ko'rsatadiki, jahon miqyosida tikuvchilik ishlab chiqarishni loyihalash va optimallashtirish bo'yicha ko'plab ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, P. Kotler (2018) ishlab chiqarish jarayonlarida marketing strategiyalarini integratsiya qilish orqali bozorga chiqish muddatlarini 10-15% ga qisqartirish mumkinligini ta'kidladi [7]. M. Porter (2019) raqobatbardoshlik strategiyalari, shu jumladan arzon narxlarda yuqori sifatli mahsulot ishlab chiqarish tamoyillarini taklif qilib, samarador ...