KURS ISHI

KIRISH Jahon miqyosida o'qish savodxonligi darajasi ta'lim sohasidagi eng muhim ko'rsatkichlardan biri hisoblanadi. PISA (Xalqaro o'quvchilarni baholash dasturi) ma'lumotlariga ko'ra, 2022-yilda ishtirok etgan 81 mamlakat orasida o'rtacha o'qish savodxonligi ko'rsatkichi 476 ballni tashkil etgan bo'lib, bu raqam oxirgi o'n yillikda deyarli o'zgarmasdan qolmoqda [1]. O'zbekistonda esa 2023-yil holatiga ko'ra, umumiy o'rta ta'lim maktablarida o'qish savodxonligini rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar natijasida dastlabki sinflardagi o'quvchilarning matnni tushunish ko'rsatkichlari 70% dan oshganligi kuzatiladi [2]. Biroq, bu ko'rsatkichlar PISA doirasidagi xalqaro me'yorlarga mos kelmasligi va boshlang'ich sinflarda milliy g'oyaviy tarbiya hamda davlat ramzlari tushunchalarini o'zlashtirish darajasi bo'yicha aniq tizimli tadqiqotlar yetishmasligi mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. Davlat ramzlari tushunchasini shakllantirish bolalarda vatanparvarlik, milliy g'urur va o'zlikni anglash tuyg'ularini uyg'otishda fundamental ahamiyatga ega bo'lib, bu jarayonning sifatli tashkil etilishi har bir fuqaroning jamiyatga faol integratsiyalashuvida asosiy omil hisoblanadi [3]. Ushbu tadqiqot mavzusi bugungi kunda, globallashuv jarayonlari va axborot oqimi shiddatli tus olgan bir sharoitda, ayniqsa muhimdir. O'zbekistonning ta'lim siyosati, yosh avlodni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalashni ustuvor vazifa sifatida belgilagan bo'lsa-da, 4-sinf o'qish savodxonligi darsligidagi "Davlatimiz ramzlari - Vatanimiz timsoli" bo'limini o'qitish metodikasi va mazmunini tahlil qilish hamda uni zamonaviy talablar asosida takomillashtirish zarurati haligacha dolzarb muammo bo'lib qolmoqda. Mavjud darsliklarda davlat ramzlarining tushuntirilishi ba'zan bir tomonlama yoki yosh xususiyatlarini yetarli darajada inobatga olmagan holda amalga oshirilmoqda, bu esa o'quvchilarda mavzuga nisbatan chuqur tushuncha va emotsional bog'liqlikni shakllantirishda qiyinchiliklar tug'diradi [5]. Pedagogik innovatsiyalarni joriy etish, interfaol usullardan foydalanish va xalqaro tajribalarni o'rganish orqali bu bo'limni yanada samaraliroq o'qitish imkoniyatlarini izlash, bolalarda mustahkam milliy ongni shakllantirish uchun zarurdir. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli jihatlarda tadqiq qilingan. Jahon olimlari orasida, J. Piaget (1936) bolalarning kognitiv ...