KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda O'zbekiston yoshlarining 18-30 yosh oralig'idagi bandlik darajasi 71,5% ni tashkil etgan bo'lsa-da, ularning 28,5% i ish bilan band bo'lmagan yoshlardir [1]. Shu bilan birga, yoshlar orasida vaqtni samarali boshqarish ko'nikmalarining yetishmasligi vaqtni behuda sarflashga, o'quv va kasbiy faoliyatdagi past samaradorlikka olib kelishi mumkin. Masalan, ijtimoiy tarmoqlarga kuniga o'rtacha 3-4 soat sarflanishi [2], yoshlarning shaxsiy rivojlanishi va kelajakdagi karyerasi uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) ma'lumotlariga ko'ra, yoshlar orasida samarali vaqtni boshqarish ko'nikmalari ularning mehnat bozoridagi raqobatbardoshligini 15-20% ga oshirishi mumkin [3]. Shu bois, 9-sinf o'quvchilari uchun "Kelajakka sarmoya - vaqtni mazmunli o'tkazish" mavzusini o'qitish orqali ularni yoshlikdan vaqtdan unumli foydalanishga o'rgatish, ularning shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy rivojlanishiga zamin yaratish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bu esa yoshlarning nafaqat ta'lim sifatini oshirishga, balki kelajakda malakali kadrlar bo'lib shakllanishiga ham xizmat qiladi. Hozirgi globallashuv va axborot texnologiyalari davrida yoshlarning vaqtni samarali boshqarishi nafaqat shaxsiy muvaffaqiyatlari, balki butun jamiyat taraqqiyoti uchun muhim omil hisoblanadi. Biroq, ta'lim tizimida "vaqtni mazmunli o'tkazish" tushunchasini badiiy pedagogika imkoniyatlaridan foydalangan holda chuqur va kompleks o'qitish metodologiyalari yetarli darajada ishlab chiqilmagan. O'quvchilarning zerikarli ma'ruzalar va standart yondashuvlar orqali vaqtni qadrlash va uni samarali boshqarish ko'nikmalarini o'zlashtirishi qiyin kechmoqda. Mavjud ta'lim dasturlarida ushbu mavzu ko'pincha umumiy tushunchalar doirasida yoritilib, o'quvchilarda amaliy ko'nikmalarni shakllantirishga yo'naltirilgan ijodiy va interaktiv usullar yetishmayapti. Bu esa yosh avlodning vaqtni shaxsiy rivojlanish uchun investitsiya sifatida qabul qilishiga to'siq bo'lmoqda, natijada ular orasida prokrastinatsiya, motivatsiya yetishmasligi va maqsadsiz vaqt sarflanishi kabi muammolar kuzatilmoqda [5]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli olimlar tomonidan tadqiq qilingan bo'lib, uning nazariy va amaliy jihatlari bo'yicha muhim ishlar amalga oshirilgan. Xususan, J. Dewey (1938) o'zining "Experience and Education" asarida ta'lim jarayonida faoliyatga a ...