KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-2024 o'quv yilida umumta'lim maktablarida jami 6,3 milliondan ortiq o'quvchi tahsil olmoqda [1]. Shundan, adabiyot darslari o'quv dasturining markaziy qismlaridan biri bo'lib, o'quvchilarning estetik didini, tanqidiy fikrlashini va nutq madaniyatini rivojlantirishda muhim rol o'ynaydi. Biroq, an'anaviy o'qitish metodlari ko'pincha o'quvchilarda adabiyotga nisbatan passiv munosabatni shakllantirib, ularning chuqur tahliliy ko'nikmalarini rivojlantirishga yetarli darajada imkoniyat yaratmaydi. Masalan, O'zbekiston Respublikasi Pedagogik innovatsiyalar, kasb-hunar ta'limi boshqaruvi hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti tomonidan o'tkazilgan so'rovnomalarga ko'ra, 9-11-sinf o'quvchilarining 45% dan ortig'i adabiyot darslarida interaktiv usullarning yetishmasligini ta'kidlagan [2]. Shuningdek, PISA (Xalqaro o'quvchilar baholash dasturi) kabi xalqaro baholashlarda o'zbekistonlik o'quvchilarning o'qish savodxonligi bo'yicha ko'rsatkichlari global o'rtacha darajadan past ekanligi, bu esa matnni chuqur tahlil qilish va muammoli vaziyatlarni yechish ko'nikmalarini rivojlantirishga ehtiyoj borligini ko'rsatadi [3]. Bu holat adabiyot darslarida o'quvchilarning kognitiv faolligini oshiruvchi, mustaqil fikrlashga undovchi va tahliliy ko'nikmalarini rivojlantiruvchi zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etishni dolzarb vazifaga aylantiradi. Bugungi kunda ta'lim tizimining asosiy maqsadlaridan biri shaxsning mustaqil fikrlovchi, ijodiy va tanqidiy yondashuvga ega bo'lgan fuqarosini shakllantirishdir. Adabiyot darslarida muammoli ta'lim texnologiyalaridan foydalanish, bu maqsadga erishishda muhim vosita bo'lib xizmat qiladi. Mavjud o'quv dasturlari va metodik qo'llanmalarida muammoli ta'limning nazariy asoslari umumiy tarzda yoritilgan bo'lsa-da, adabiyot darslarining o'ziga xos xususiyatlarini inobatga olgan holda amaliyotga tatbiq etish bo'yicha yetarli darajada aniq, tizimli va misollar asosida ko'rsatmalar mavjud emas. Xususan, badiiy asarlarni o'rganishda muammoli vaziyatlar yaratish, muammoli savollar tizimini shakllantirish va ularni o'quvchilarning yosh xususiyatlariga moslashtirish bo'yicha chuqur tahlillar talab etiladi. Bu o'z navbatida, o'quvchilarni faol muloqotga chorlash, ijodiy muhit yaratish va ularning o'quv materialini shax ...