KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi ma’lumotlariga koʻra, umumta’lim maktablarida matematika fanidan oʻzlashtirish koʻrsatkichlari soʻnggi uch yilda oʻrtacha 65% dan 72% gacha oʻzgargan boʻlsa-da [1], algebraik materiallarni chuqur oʻzlashtirish boʻyicha yuqori sinf oʻquvchilari orasida qiyinchiliklar kuzatilmoqda. Xalqaro baholash dasturlari, xususan PISA (The Programme for International Student Assessment) natijalariga koʻra, Oʻzbekistonlik oʻquvchilarning matematik savodxonlik darajasi jahon oʻrtachasidan pastroq boʻlib, ayniqsa algebraik masalalarni yechishda muammolar yaqqol koʻzga tashlanadi [2]. Bu holat, matematika faniga qiziquvchi abituriyentlarning oliy oʻquv yurtlariga kirish imtihonlarida algebra boʻyicha past natijalar koʻrsatishi bilan ham tasdiqlanadi. Kelajakda muhandislik, IT, iqtisodiyot kabi sohalar uchun malakali kadrlar tayyorlashda algebraik bilimlar asosiy poydevor hisoblanib, ushbu bilimlar yetishmasligi mamlakatning ilmiy-texnik salohiyatiga salbiy ta’sir koʻrsatishi mumkin. Bugungi globallashuv davrida ilm-fan va texnologiyalar jadal rivojlanib borar ekan, algebraik materiallarni oʻqitish metodikasi yanada takomillashtirish zaruriyati paydo boʻlmoqda. An’anaviy yondashuvlar zamonaviy ta’lim ehtiyojlarini toʻliq qondira olmayapti. STEM ta’limining rivojlanishi, raqamli texnologiyalar integratsiyasi va kognitiv yondashuvlarning ta’limdagi ahamiyati, differensial ta’lim prinsiplarini keng qoʻllash ehtiyoji algebraik bilimlar berishda yangi usullarni talab qilmoqda. Oʻquvchilarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish, muammolarni yechish koʻnikmalarini shakllantirish va ularning matematikaga boʻlgan qiziqishini oshirish uchun mavjud metodikalarni qayta koʻrib chiqish, samaraliroq va innovatsion yechimlarni taklif etish dolzarb vazifadir. Mavzuning oʻrganilganlik darajasini tahlil qilar ekanmiz, jahon miqyosida koʻplab olimlar algebraik materiallarni oʻqitish metodikasi boʻyicha chuqur tadqiqotlar olib borganlar. Masalan, J. Bruner (1960) oʻzining konstruktivistik nazariyasi orqali oʻquvchilarning bilimlarni faol ravishda oʻzlari "qurishi" muhimligini taʼkidlagan va algebraik tushunchalarni oʻzlashtirishda kashfiyotga asoslangan oʻqitish modelini taklif qilgan [5]. Z. Dienes (1964) matematik tushunchalarni oʻqitishda koʻp oʻzgaruvchili materiallardan foydalanish konsepsiyasini ishlab chiqqan boʻlib, bu al ...