KURS ISHI

KIRISH Aqlli uy qurilmalarini masofadan boshqarish va nazorat qilish dasturini yaratish mavzusidagi kurs ishining dolzarbligi va zarurati bugungi kunda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi va kundalik hayotga chuqur integratsiyalashuvi bilan bevosita bog'liqdir. Global aqlli uy bozori 2023-yilda taxminan 101.4 milliard AQSH dollarini tashkil etgan bo'lsa, bu ko'rsatkich 2030-yilga borib 370 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yillik o'rtacha 17.5% o'sish sur'atini anglatadi [1]. O'zbekistonda ham ushbu sohada sezilarli o'zgarishlar kuzatilmoqda; 2023-yil ma'lumotlariga ko'ra, aholining 70% dan ortig'i internetdan faol foydalanadi, smartfonlar penetratsiyasi esa 80% dan oshgan [2]. Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan davlat dasturlari doirasida, aqlli shaharlar va aqlli uylar konsepsiyalarini joriy etishga alohida e'tibor qaratilmoqda. Masalan, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O'zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi farmonida [3] axborot texnologiyalarini keng joriy etish, jumladan, xonadonlarni avtomatlashtirish texnologiyalarini rivojlantirish vazifasi belgilangan. Bu esa mamlakatda aqlli uy texnologiyalariga bo'lgan talabning ortib borayotganini va bu yo'nalishdagi tadqiqotlarning muhimligini ko'rsatadi. Bugungi kunda, energiyadan samarali foydalanish, xavfsizlikni oshirish va qulaylik darajasini yaxshilash maqsadida uy qurilmalarini masofadan boshqarish imkoniyatini beruvchi dasturiy yechimlarining dolzarbligi oshmoqda. Mavjud aqlli uy tizimlari ko'pincha murakkab sozlamalar, yuqori narx va turli ishlab chiqaruvchilarning qurilmalari o'rtasida muvofiqlik (interoperability) muammolari bilan ajralib turadi [5]. Bu esa foydalanuvchilar uchun qulay va arzon, shuningdek, turli qurilmalarni birlashtira oladigan yagona platformaga ehtiyojni keltirib chiqaradi. Ayniqsa, O'zbekiston sharoitida, cheklangan internet tezligi va resurslar sharoitida ham samarali ishlay oladigan, mahalliy sharoitlarga moslashgan, foydalanuvchi interfeysi sodda bo'lgan dasturlarni yaratish muhim ahamiyat kasb etadi [6]. Shuningdek, ma'lumotlar xavfsizligi va maxfiyligi masalalari ham aqlli uy tizimlarini keng joriy etishda hal etilishi lozim bo'lgan asosiy muammolardan biridir. Mavzuning o'rganilganlik darajasini tahlil qiladigan bo ...