KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda STEM ta’limga bo‘lgan e’tibor so‘nggi yillarda sezilarli darajada oshdi. Jumladan, Raqamli Texnologiyalar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda AT sohasiga ajratilgan davlat investitsiyalari hajmi 1.2 trillion so‘mga yetgan [1]. O‘zbekistondagi maktab o‘quvchilari orasida astronomiya faniga qiziqishni oshirish bo‘yicha amalga oshirilgan loyihalar natijasida, Astronomiya instituti tomonidan tashkil etilgan ilmiy to‘garaklarga jalb qilingan o‘quvchilar soni 2022-yilga nisbatan 2023-yilda 25% ga oshgani kuzatildi [2]. Ta’lim tizimida kognitiv faollikni rivojlantirish – ta’lim samaradorligini oshirishning asosiy omillaridan biridir. Xususan, Jahon Bankining 2023-yilgi hisobotiga ko‘ra, kognitiv faolligi yuqori bo‘lgan o‘quvchilarning akademik o‘zlashtirish ko‘rsatkichlari an’anaviy ta’lim usullari qo‘llanilgan guruhlarga nisbatan o‘rtacha 18-22% ga yuqori bo‘lishi aniqlangan [3]. Bu holat, ayniqsa, murakkab va abstrakt tushunchalarni o‘z ichiga olgan fizika va astronomiya kabi fanlarda o‘quvchilarning o‘zlashtirish sifatini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Hozirgi globallashuv va raqamlashtirish davrida astronomiya fani nafaqat fundamental bilimlar majmuasi, balki innovatsion texnologiyalarning harakatlantiruvchi kuchi sifatida ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Biroq, O‘zbekiston ta’lim tizimida astronomiya faniga bo‘lgan qiziqishni faol saqlab qolish va o‘quvchilarning kognitiv faolligini oshirish bo‘yicha hali ko‘plab hal etilmagan muammolar mavjud. An’anaviy o‘qitish metodlari ko‘pincha passiv bilim olishni rag‘batlantirib, o‘quvchilarda tanqidiy fikrlash, muammolarni yechish va ijodiy yondashuvni rivojlantirishga yetarli darajada e’tibor bermayapti. Virtual reallik, gamifikatsiya va loyihaviy o‘qitish kabi zamonaviy interfaol metodlardan samarali foydalanish esa o‘quvchilarning fanga bo‘lgan qiziqishini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradii, ularning kognitiv faolligini rivojlantirishi va shu orqali akademik ko‘rsatkichlarini yaxshilashi mumkin. Ushbu kurs ishi aynan shu bo‘shliqni to‘ldirishga, astronomiya fanini o‘qitishda kognitiv faollikni oshirishning innovatsion metodlarini o‘rganish va amaliy takliflar ishlab chiqishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda ancha keng. Masalan, J. Piaget (1964) o‘zining kognitiv rivojlanish nazariyasida bolalarning bilimlarni faol ravishda qurishini va idrok etish ...