KURS ISHI

KIRISH Global turizm bozori hajmi 2023-yilda 1,5 trillion dollarni tashkil etib, pandemiyadan oldingi darajalarning 95%iga yetdi va 2024-yilda bu ko‘rsatkichning yanada o‘sishi kutilmoqda [1]. Jahon turizm tashkiloti (UNWTO) maʼlumotlariga ko‘ra, xalqaro sayyohlar soni 2023-yilda 1,3 milliardga yetgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 34% ga ko‘pdir [1]. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi maʼlumotlariga ko‘ra, 2023-yilda O‘zbekistonga 6,9 milliondan ortiq xorijiy sayyoh tashrif buyurgan, bu 2022-yilga nisbatan 28,5% o‘sishni ko‘rsatadi [2]. Turizm xizmatlari eksporti esa 2023-yilda 2,1 milliard dollarga yetib, mamlakat yalpi ichki mahsulotining qariyb 3%ini tashkil etgan [2]. Ushbu statistik maʼlumotlar turizm sanoatining global iqtisodiyotda va xususan, O‘zbekiston iqtisodiyotini diversifikatsiya qilishda tobora ortib borayotgan ahamiyatini yaqqol ko‘rsatmoqda. Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA) Dubay shahri ushbu global tendensiyalarning markazida joylashgan bo‘lib, qisqa muddatda butun dunyo uchun xalqaro turizm markaziga aylanishning yorqin namunasi hisoblanadi. Dubayning xalqaro turizm markaziga aylanish tajribasi zamonaviy iqtisodiy rivojlanish va strategik boshqaruvning muhim namunasi bo‘lib xizmat qiladi. Mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki ko‘plab rivojlanayotgan davlatlar, shu jumladan O‘zbekiston ham o‘z iqtisodiyotini neft va xomashyo mahsulotlariga bog‘liqlikdan diversifikatsiya qilishga intilmoqda. Dubay tajribasi turizm infratuzilmasini rivojlantirish, innovatsion marketing strategiyalari va barqarorlikni taʼminlash orqali iqtisodiy o‘sishga erishish mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq, Dubayning bu muvaffaqiyatiga erishishdagi asosiy omillar, qo‘llanilgan strategiyalar va ular duch kelgan muammolar tizimli ravishda tahlil qilinmagan. Shuningdek, bu tajribadan boshqa davlatlar, jumladan O‘zbekiston uchun qanday xulosalar chiqarish mumkinligi bo‘yicha aniq tavsiyalar yetarli emas. Ushbu tadqiqot, Dubay modelining muvaffaqiyat sirlarini chuqur o‘rganish orqali mazkur bo‘shliqlarni to‘ldirishni maqsad qilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy adabiyotlarda turli darajada aks etgan. Jahon miqyosida turizm rivojlanish strategiyalari va shahar brendingi bo‘yicha ko‘plab tadqiqotlar o‘tkazilgan. Masalan, D.J. Timothy (2019) o‘z tadqiqotlarida sayyohlik yo‘nalishlarini rejalashtirish va boshqarishning nazariy as ...