KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida 2023-yilda jami tug‘ilish ko‘rsatkichi har ming aholiga 22.1 promillini tashkil etib, yiliga o‘rtacha 900 mingdan ortiq bola dunyoga kelmoqda [1]. Bu ko‘rsatkich, Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi besh yilda barqaror o‘sish tendensiyasini ko‘rsatmoqda, xususan, 2018-yildagi 20.9 promilledan 2023-yilga kelib 22.1 promilga yetgan [1]. Yosh avlodni tarbiyalash masalasi mamlakatimiz uchun nafaqat demografik, balki ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning strategik ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Jamiyatning kelajagi jismonan sog‘lom, aqlan yetuk, ma’nan boy va har tomonlama rivojlangan shaxslarning kamoliga bevosita bog‘liqdir. Ushbu jarayonda oila, ya’ni bolaning eng dastlabki va eng muhim ijtimoiy muhiti markaziy o‘rinni egallaydi. Oiladagi tarbiya sifati, ota-onalar tomonidan bolalarga berilayotgan e’tibor va ta’lim jamiyatda muvaffaqiyatli individlarning shakllanishi uchun asos yaratadi. Zamonaviy dunyoda axborot oqimining jadalligi, global madaniyatlarning aralashuvi va ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar sharoitida oilaning tarbiyaviy funksiyalarini yanada kuchaytirish, ularni ilmiy-metodik asosda qo‘llab-quvvatlash dolzarb ahamiyat kasb etadi. Oila institutining barqarorligi va tarbiyaviy salohiyati bevosita davlatning ijtimoiy-iqtisodiy siyosati samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi, chunki bu omillar yoshlar orasida jinoyatchilikning oldini olish, ijtimoiy adaptatsiyani ta’minlash va mehnat bozoriga malakali kadrlar yetkazib berishga xizmat qiladi [2]. Bugungi kunda barkamol avlodni tarbiyalashda oilaning o‘rniga oid bir qator muammolar hal etilmagan holda qolmoqda. Globalizatsiya jarayonlarining kuchayishi oilaviy qadriyatlar tizimiga o‘z ta’sirini o‘tkazmoqda, bu esa ba’zi hollarda an’anaviy tarbiya usullarining samarasizligiga olib kelmoqda. Ota-onalarning farzand tarbiyasidagi pedagogik-psixologik bilimlari darajasining yetishmasligi, zamonaviy axborot texnologiyalarining bolalar psixikasiga ta’siri bo‘yicha xabardorlikning pastligi, shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlikning oila tarbiyasiga salbiy ta’siri kabi omillar jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda [3]. Oila tarbiyasining samarasizligi bolalarning o‘quv faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, ularda xulq-atvor muammolarini keltirib chiqarishi va kelajakda jamiyatga to‘liq integratsiyalasha olmasligiga sabab bo‘lishi mumkin [4]. Pedagogik ...