KURS ISHI

KIRISH XXI asrda global iqtisodiyot tobora murakkablashib borayotgan bir sharoitda, korxonalarning barqaror rivojlanishi uchun biznes jarayonlarini optimallashtirish va tarkibiy o'zgarishlarni amalga oshirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Jahon iqtisodiyotida raqamli transformatsiya va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida biznes modellarining o'zgarishi tezlashmoqda. Masalan, dunyodagi elektron tijorat bozori hajmi 2023-yilga kelib 5,7 trillion dollardan oshdi [1], bu esa korxonalarni o'z faoliyatini qayta ko'rib chiqishga undamoqda. O'zbekistonda ham iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va tadbirkorlik faoliyatini rag'batlantirish borasida keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda, jumladan, 2023-yilda kichik biznes sub'ektlari soni 14% ga o'sdi [2], bu esa ularning samaradorligini oshirish va raqobatbardoshligini ta'minlash uchun tarkibiy o'zgarishlar zarurligini ko'rsatadi. Ushbu o'zgarishlar nafaqat tashkiliy tuzilmalarni, balki moliyaviy-iqtisodiy mexanizmlar, soliqqa tortish siyosati va boshqaruv qarorlarini ham o'z ichiga oladi. Shunday ekan, biznesni tarkibiy o'zgartirish bo'yicha boshqaruv qarorlarini samarali qabul qilish hamda amalga oshirish bugungi kunda korxonalarning muvaffaqiyati uchun hal qiluvchi omil bo'lib qolmoqda. Mavzuning dolzarbligi shundaki, global iqtisodiyotda yuz berayotgan tezkor o'zgarishlar, texnologik yangiliklar va raqobatning kuchayishi ko'plab korxonalarni o'z faoliyatini optimallashtirishga, yangi bozorlarga kirishga va mavjud resurslardan samarali foydalanishga majbur qilmoqda. Ushbu jarayonlar, o'z navbatida, biznesni tarkibiy o'zgartirish (restrukturizatsiya) jarayonlarini boshqaruv qarorlari darajasida chuqur tahlil qilishni taqozo etadi. O'zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o'tish jarayonida tadbirkorlik sub'ektlari duch kelayotgan tizimli muammolar, jumladan, samaradorlikning pastligi, investitsiyalarni jalb qilishdagi qiyinchiliklar, boshqaruvdagi nomutanosibliklar va soliq tizimining murakkabligi kabi omillar biznesni tarkibiy o'zgartirish zaruratini yanada kuchaytiradi. Shu bois, korxona faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan boshqaruv qarorlarini ilmiy-amaliy asosda ishlab chiqish va joriy etish hozirgi kunda iqtisodiy taraqqiyotning muhim sharti hisoblanadi. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi aynan shu dolzarb muammolarni ilmiy va amaliy jihatdan tadqiq etishdir. Biznesni tarkibiy o'zg ...