KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yilda bolalar badiiy ijodiyot markazlariga qamrab olingan bolalar soni 1,5 milliondan oshdi [1], bu umumiy maktab yoshidagi bolalarning taxminan 20% ini tashkil etadi. Shuningdek, respublikada milliy cholg'u asboblarini o'qitishga ixtisoslashgan 300 dan ortiq musiqa va san'at maktablari faoliyat yuritadi [2], ammo ularning faoliyat samaradorligi, bolalarning ijodiy salohiyatini to'liq ochishdagi roli va zamonaviy pedagogik yondashuvlar joriy etilishi bo'yicha chuqur tahlillar yetarli emas. Jahon miqyosida esa, bolalar ijodkorligini rivojlantirish dasturlariga yo'naltirilgan sarmoyalar hajmi yildan-yilga oshib, 2022-yilda global ta'lim texnologiyalari (EdTech) bozorining 10% ini tashkil etgan holda 25 milliard dollarga yetdi [3], bu bolalar ijodiyoti sohasiga bo'lgan e'tiborning yuqoriligidan dalolat beradi. Mazkur ko'rsatkichlar bolalar ijodkorligini rag'batlantirish, xususan, milliy cholg'u asboblari orqali ularning san'atga bo'lgan qiziqishini oshirishning naqadar dolzarb ekanligini ko'rsatadi. Bugungi kunda, globallashuv sharoitida milliy madaniy qadriyatlarni asrab-avaylash va kelajak avlodga yetkazish juda muhimdir. Bolalar milliy xalq cholg'u asboblari vositasida ijodkorlikni shakllantirish nafaqat ularning musiqiy qobiliyatini rivojlantiradi, balki ularda milliy o'zlikni anglash, madaniy merosga hurmat va estetik didni tarbiyalaydi. Hozirgi kunda maktabgacha va maktab yoshidagi bolalarning milliy cholg'u asboblariga bo'lgan qiziqishini oshirish, ularni o'rganish jarayonini zamonaviy pedagogik texnologiyalar bilan boyitish va ijodiy erkinlikni ta'minlashda tizimli muammolar mavjud. Jumladan, o'quv dasturlarining eskirganligi, o'qitish metodologiyasidagi bir xillik va ijodiy izlanishlar uchun yetarli sharoitlarning yo'qligi ushbu sohada dolzarb hal etilmagan masalalar bo'lib qolmoqda. Shu sababli, milliy cholg'u asboblari orqali bolalar ijodkorligini rivojlantirishning samarali mexanizmlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etishga bo'lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon miqyosida ko'plab ilmiy izlanishlar olib borilgan. Jean Piaget (1936) bolalarning kognitiv rivojlanishi nazariyasida o'yin va san'atning fikrlash jarayonlariga ta'sirini o'rganib, ijodkorlikning bilish jarayonlari bilan uzviy bog'liqligini ta'kidlagan [4]. Lev Vygotsky (1978) o'zining sotsiokultural nazariya ...