KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil yakunlari bo'yicha boshlang'ich sinf o'quvchilarining matematika fanidan o'zlashtirish ko'rsatkichlari bo'yicha TIMSS xalqaro tadqiqotida erishilgan natijalar o'rtacha ko'rsatkichdan pastligi qayd etilgan, xususan, 4-sinf o'quvchilarining 52%i matematika bo'yicha minimal talablarni to'liq bajara olmagan [1]. Ta'lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi ma'lumotlariga ko'ra, boshlang'ich sinf o'quvchilari orasida matematika faniga qiziqish pastligi va mavzuni tushunishdagi qiyinchiliklar 40% holatlarda noo'rin o'qitish vositalaridan foydalanish yoki ularning yetishmasligi bilan bog'liq ekanligi aniqlangan [2]. Shu bilan birga, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining ta'lim tizimini rivojlantirish bo'yicha farmonlarida raqamli texnologiyalar va innovatsion didaktik materiallarni o'quv jarayoniga integratsiya qilish muhim vazifa sifatida belgilangan, bu esa ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi [3]. Jahon miqyosida esa, K-12 ta'limida raqamli o'qitish vositalari bozori 2022-yilda 19.5 milliard dollarni tashkil etgan va 2027-yilgacha yillik o'rtacha 12% o'sish prognoz qilinmoqda, bu esa zamonaviy o'qitish vositalarining ta'limdagi rolini yaqqol ko'rsatadi [4]. Bugungi kunda boshlang'ich sinf matematika ta'limida o'qitish vositalaridan samarali foydalanish o'quvchilarning kognitiv rivojlanishi, mantiqiy fikrlashi va muammolarni yechish qobiliyatini shakllantirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. An'anaviy o'qitish metodlaridan chekinib, interfaol, manipulyativ va raqamli vositalarni keng qo'llash orqali o'quvchilarning matematik tushunchalarni chuqur o'zlashtirishlari, fanlararo bog'liqliklarni anglashlari hamda real hayot muammolariga matematik yechim topish ko'nikmalarini rivojlantirish mumkin. Hozirda O'zbekistonda boshlang'ich ta'limda qo'llanilayotgan o'qitish vositalari asosan an'anaviy yondashuvlarga asoslangan bo'lib, STEAM yondashuvi, konstruktivizm nazariyasi va zamonaviy raqamli platformalarning imkoniyatlaridan yetarli darajada foydalanilmayapti. Bu esa o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlashda, ularning ijodiy fikrlashini rag'batlantirishda va matematik savodxonlik darajasini xalqaro standartlarga mos ravishda oshirishda jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Ushbu tadqiqot aynan shu bo'shliqlarni to'ldirishga va mavjud muammolarga amaliy yechimlar taklif qilishga qaratilgan. Mavzun ...