KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda sportga e’tibor yil sayin ortib bormoqda, xususan, bolalar va o‘smirlar sportini rivojlantirishga qaratilgan investitsiyalar natijasida yosh sportchilar soni ortib bormoqda. O‘zbekiston Respublikasi Sport vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda sport to‘garaklariga qamrab olingan yoshlar soni 3,5 milliondan oshgan, bu 2020-yilga nisbatan 20% ga ko‘pdir [1]. Basketbol kabi jamoaviy sport turlarida yosh sportchilarni tayyorlashning ilk bosqichlarida to‘p uzatish texnikasini samarali o‘rgatish ularning keyingi sport faoliyatida muvaffaqiyat qozonishi uchun asosiy omil hisoblanadi. Tadqiqotlarga ko‘ra, basketbolchilarning o‘yin vaqtidagi harakatlarining 40% dan ortig‘i to‘p uzatish bilan bog‘liq bo‘lib, bu elementning yuqori darajada o‘zlashtirilishi jamoa samaradorligini 25-30% ga oshirishi mumkin [2]. Shu sababli, boshlang‘ich tayyorgarlik bosqichidagi yosh basketbolchilarda to‘p uzatishga o‘rgatishda tayyorlov va taqlidiy mashqlarning o‘rni dolzarb ilmiy muammo bo‘lib qolmoqda. Ushbu tadqiqotning dolzarbligi shundaki, basketbol bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi xalqaro musobaqalarda yuqori natijalarga erishishi uchun yosh sportchilarni sifatli tayyorlash juda muhim. Biroq, mavjud adabiyotlar va amaliyot tahlili shuni ko‘rsatadiki, yosh basketbolchilarni to‘p uzatishga o‘rgatishda innovatsion va samarador uslublarning yetishmasligi sezilmoqda. Ko‘plab murabbiylar an’anaviy usullardan foydalanib, to‘p uzatish texnikasini shakllantirishda yetarli darajada muvaffaqiyatga erisha olmayaptilar, bu esa yosh o‘yinchilarning texnik mahoratini o‘rtacha 15-20% ga past darajada shakllanishiga olib kelmoqda [3]. Tayyorlov va taqlidiy mashqlarni o‘quv jarayoniga tizimli ravishda kiritish orqali bu muammoni hal qilish, motor ko‘nikmalarini tezroq shakllantirish va yosh sportchilarning koordinatsion qobiliyatlarini rivojlantirish imkoniyatlari mavjud. Ushbu tadqiqot aynan shu bo‘shliqni to‘ldirishga, to‘p uzatishni o‘rgatishning samaradorligini oshirishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, jahon miqyosida sport pedagogikasi va basketbol texnikasi bo‘yicha ko‘plab ilmiy ishlar amalga oshirilgan. Masalan, D. S. Metreveli (2018) yosh basketbolchilarda texnik-taktik harakatlarni shakllantirishda koordinatsion qobiliyatlarning ahamiyatini asoslab bergan, ayniqsa to‘p uzatish texnikasini o‘zlashtirishda harakat an ...