KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qaratilgan davlat siyosati doirasida, 2023-yilda sport bilan muntazam shug‘ullanuvchilar soni umumiy aholining 35% dan ortig‘ini tashkil etdi, bu esa 2018-yilga nisbatan 1,5 barobar ko‘pdir [1]. Xususan, voleybol sport turi so‘nggi besh yilda mamlakatimizda yoshlar orasida eng ommaviy sport turlaridan biriga aylandi, O‘zbekiston Voleybol Federatsiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda ushbu sport turi bilan shug‘ullanuvchilar soni 600 ming nafardan oshgan, shundan 40% dan ziyodi maktab yoshidagi bolalardir [2]. Bu raqamlar sport zaxirasini tayyorlashda, ayniqsa, bolalar-o‘smirlar sport maktablari va olimpiya zaxiralari kollejlarida boshlang‘ich tayyorgarlik bosqichining ahamiyatini yanada oshiradi. Ushbu bosqichda yosh voleybolchilarga nafaqat texnik ko‘nikmalar, balki o‘yin taktikasini, xususan, hujum taktikasini samarali o‘rgatish ularning kelajakdagi sport faoliyatida yuqori natijalarga erishishining asosiy omilidir. Biroq, boshlang‘ich tayyorgarlik guruhlarida hujum taktikasini o‘rgatishda tizimli va ilmiy asoslangan yondashuvlarning yetishmasligi, o‘qituvchi-murabbiylar uchun zamonaviy metodik qo‘llanmalarning cheklanganligi kabi bir qator muammolar mavjud. Ko‘p hollarda o‘quv-mashg‘ulot jarayoni faqatgina texnik elementlarni takrorlashga qaratilgan bo‘lib, o‘yin vaziyatlarini tahlil qilish, tezkor qaror qabul qilish va jamoaviy harakatlarni tashkil etish kabi taktik ko‘nikmalarga yetarli e’tibor berilmaydi. Natijada, yosh voleybolchilar yuqori bosqichlarga o‘tganda o‘yin taktikasini tushunishda va amalda qo‘llashda qiyinchiliklarga duch kelishadi, bu esa ularning sport mahoratining o‘sishini cheklaydi [3]. Shunday ekan, boshlang‘ich tayyorgarlik guruhlarida voleybolchilarda hujum taktikasini o‘rgatishning samarali metodikasini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish dolzarb ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. Voleybolda hujum taktikasini o‘rgatish muammosi xalqaro va mahalliy miqyosda ko‘plab tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan. Xorijiy olimlardan S. L. Chen (2019) yosh voleybolchilarda kognitiv funksiyalarning o‘yin taktikasini o‘zlashtirishga ta’sirini tahlil qilib, o‘yin tafakkurini rivojlantirish uchun maxsus mashqlar kompleksini taklif etgan [4]. J. E. Costa va A. Garganta (2018) hujum harakatlarining statistik tahlili asosida yuqori malakali voleybolchilarda hujum ...