KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda jahon bozor tadqiqotlari sanoati 83,4 milliard dollarni tashkil etib [1], bu sohaning global iqtisodiyotdagi muhim o'rnini ko'rsatmoqda. Prognozlarga ko'ra, 2030-yilga kelib bu ko'rsatkich 135,1 milliard dollarga yetishi kutilmoqda, bu esa bozor tadqiqotlariga bo'lgan talabning barqaror o'sishini aks ettiradi [2]. O'zbekiston kontekstida esa, 2023-yilda elektron tijorat aylanmasi 27,8 trillion so'mni tashkil etib [3], 2022-yilga nisbatan 44% ga o'sishni ko'rsatdi, bu esa raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi sharoitida maqsadli auditoriyani aniqlash va segmentatsiyalashning dolzarbligini yanada oshiradi. Global miqyosda iste'molchilar xulq-atvoridagi o'zgarishlar, raqamli platformalarning kengayishi va raqobatning kuchayishi kompaniyalardan mijozlarni chuqurroq tushunishni talab qilmoqda. O'zbekistonda esa, aholining yosh tarkibi, hududiy xususiyatlar va milliy mentalitetni hisobga olgan holda marketing strategiyalarini ishlab chiqishda maqsadli auditoriyani aniq segmentatsiyalash zarurati mavjud bo'lib, bu, ayniqsa, yangi mahsulot va xizmatlarni bozorga olib kirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi [4]. Mazkur mavzu bugungi kunda, ayniqsa, biznes jarayonlarining raqamlashtirilishi va global raqobatning kuchayishi sharoitida alohida ahamiyat kasb etmoqda. An'anaviy marketing yondashuvlari endi yetarli emas, chunki iste'molchilarning ehtiyojlari va xulq-atvori tobora murakkablashib bormoqda. Kompaniyalar, mahsulot yoki xizmatlarni barcha iste'molchilarga taklif qilish o'rniga, eng yuqori ehtimol bilan xarid qiladigan va ularga sodiq bo'ladigan maqsadli guruhlarga e'tibor qaratishlari zarur [5]. O'zbekistonning dinamik rivojlanayotgan iqtisodiyoti va o'sib borayotgan tadbirkorlik muhitida kichik va o'rta biznes subyektlari uchun resurslardan samarali foydalanish va marketing xarajatlarini optimallashtirish dolzarb muammolardan biridir. Maqsadli auditoriyani aniq belgilash va segmentatsiyalash orqali kompaniyalar o'z xabarlarini to'g'ri iste'molchilarga yetkazib, reklama samaradorligini oshirishi, mijozlarning qoniqish darajasini yaxshilashi va, eng muhimi, bozordagi barqaror o'rnini mustahkamlashi mumkin [6]. Bu, o'z navbatida, mamlakat iqtisodiyotining barqaror o'sishiga xizmat qiladi. Bozor tadqiqoti va maqsadli auditoriyani segmentatsiyalash masalalari jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Uendell Smit (195 ...