KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida marketing xizmatlari bozorining yillik hajmi 2023-yilda 200 milliard so‘mdan oshib, so‘nggi uch yilda o‘rtacha 18% o‘sish sur’atini ko‘rsatdi [1]. Jahon miqyosida esa brend qiymatining global o‘sishi 2022-yilda 10,7 trillion dollarga yetdi va bu ko‘rsatkich 2021-yilga nisbatan 15% o‘sishni tashkil etdi [2]. Bu raqamlar brend yaratish va uni samarali boshqarish nafaqat yirik korporatsiyalar, balki mahalliy bizneslar uchun ham fundamental ahamiyat kasb etayotganini ko‘rsatadi. Raqobat tobora kuchayib borayotgan global va mahalliy bozorlarda iste’molchilarning tanlov imkoniyatlari kengayib, ularning mahsulot yoki xizmatlarga bo‘lgan talablari yanada murakkablashmoqda, shu sababli brendlar kompaniyalarning barqaror rivojlanishi va bozor ulushini oshirishdagi asosiy drayverga aylanmoqda. Bugungi kunda brend yaratish jarayoni faqatgina logotip yoki nom tanlashdan iborat emas, balki iste’molchilar bilan emotsional aloqa o‘rnatish, ishonch va sodiqlikni shakllantirish, kompaniyaning strategik maqsadlariga erishish uchun muhim vositadir. Ayniqsa, O‘zbekiston iqtisodiyotining liberallashuvi va xalqaro bozorlarga integratsiyalashuvi sharoitida, mahalliy kompaniyalar uchun kuchli va raqobatbardosh brendlar yaratish dolzarb vazifadir. Mavjud brend strategiyalari ko‘pincha qisqa muddatli natijalarga qaratilgan bo‘lib, uzoq muddatli barqarorlik va brend ekviteti qurish bo‘yicha tizimli yondashuvlar yetishmaydi. Shu bois, brend yaratish jarayonining chuqur nazariy va amaliy tahlili, zamonaviy strategiyalarni ishlab chiqish hamda ularni O‘zbekiston sharoitlariga moslashtirish masalasi nihoyatda ahamiyatlidir va hal etilmagan muammolarning dolzarbligini ko‘rsatadi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha, xalqaro miqyosda brend yaratish va strategiyasi masalalari ko‘plab yetakchi olimlar tomonidan chuqur tadqiq qilingan. Devid Aaker (1991) brend ekviteti modelini ishlab chiqib, brendning moliyaviy va marketing qiymatini o‘lchash usullarini taklif qildi va bu sohada fundamental ish hisoblanadi [3]. Kevin Leyn Keller (1993) “Brend bilimi asosidagi brend ekviteti modeli”ni yaratdi, unda iste’molchilar ongida brendning qanday shakllanishini va bu jarayon brend qiymatiga qanday ta’sir qilishini tahlil qildi [4]. Al Ries va Jek Trout (1993) “Pozitsiyalash: ong uchun jang” asarida brendni iste’molchilar ongida aniq bir pozitsiyaga ega qilish m ...