KURS ISHI

KIRISH Jahon bulutli hisoblash bozori 2023-yilda 600 milliard dollardan oshdi va 2030-yilga borib 2,5 trillion dollarga yetishi kutilmoqda, bu yillik o‘rtacha 17,9% o‘sishni anglatadi [1]. Xususan, ta’lim sektori uchun bulutli xizmatlar bozori ham tez sur’atlar bilan kengayib bormoqda, 2022-yilda 10,7 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, 2030-yilga kelib 48,1 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. O‘zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlar natijasida bulutli texnologiyalarga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda bulutli infratuzilma xizmatlarining iste’moli yillik o‘rtacha 30% dan oshiqroq o‘sish sur’atini namoyish etmoqda [3]. Bu o‘sish, ayniqsa, ta’lim sohasida raqamlashtirishni jadallashtirish, masofaviy ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish va o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish zarurati bilan chambarchas bog‘liq. Ushbu mavzuning hozirgi sharoitda ahamiyati O‘zbekistonda ta’lim tizimining modernizatsiya qilinishi, xususan, "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasi doirasida raqamli ko‘nikmalarni shakllantirish va zamonaviy texnologiyalarni o‘quv jarayoniga integratsiya qilish vazifalari bilan belgilanadi [4]. An’anaviy ta’lim modellari ko‘pincha resurslarning cheklanganligi, yuqori infratuzilma xarajatlari va ma’lumotlarga kirishdagi qiyinchiliklar kabi muammolarga duch keladi. Bulutli texnologiyalar bu muammolarni hal etish, ta’lim resurslariga istalgan vaqtda va istalgan joydan kirish imkoniyatini yaratish, o‘quv materiallarini yangilash jarayonini soddalashtirish va interaktiv ta’lim muhitini rivojlantirish uchun rivojlanish imkoniyatini beradi [5]. Biroq, ushbu texnologiyalarni o‘quv jarayoniga samarali tatbiq etish, ularning afzalliklarini to‘liq ishga solish va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavf-xatarlarni boshqarish bo‘yicha aniq mexanizmlar va metodologiyalarni ishlab chiqish masalasi hal etilmagan bo‘lib qolmoqda. Bulutli texnologiyalar va ularni ta’limga qo‘llash bo‘yicha xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, Buyuk Britaniyalik tadqiqotchi Armbrust M. va boshqalar (2010) “A View of Cloud Computing” nomli asarlarida bulutli hisoblashning asosiy tushunchalari, arxitekturasi va potentsial imkoniyatlarini batafsil tahlil qilib, uning ta’lim va boshqa sohalar ...