KURS ISHI

KIRISH Dorixona moliyaviy-xo'jalik faoliyatini tahlil qilish bugungi kunda hech qanday shubhasiz o'ta dolzarb masalaga aylangan. Jahon sog'liqni saqlash bozorining hajmi 2023-yilda 1,4 trillion dollardan oshib, 2028-yilga qadar 1,7 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. O'zbekistonda ham dorixonalar ulushi va jamiyat hayotidagi o'rni tobora ortib bormoqda. Respublika Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilning o'zida dorixona mahsulotlari chakana savdosi hajmi 15,7 trillion so'mdan oshdi, bu o'tgan yilga nisbatan o'rtacha 18% o'sishni ko'rsatadi [2]. Bu o'sish shaxsiy va davlat tibbiyot muassasalari farmatsevtik xizmatlariga bo'lgan talabning ortib borishi, aholining sog'lom turmush tarziga e'tiborining kuchayishi va yangi dorixonalar tarmog'ining kengayishi bilan bog'liq. Bunday dinamik rivojlanayotgan bozorda moliyaviy-xo'jalik faoliyatini samarali boshqarish, rentabellikni oshirish, likvidlikni ta'minlash va risklarni minimallashtirish dorixonalar barqarorligi va kelajakdagi rivojlanishi uchun hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda dorixona moliyaviy-xo'jalik faoliyatining nazariy va amaliy jihatlarini chuqurroq o'rganish zarurati bir necha omillar bilan belgilanadi. Birinchidan, farmasevtika bozori global va mahalliy miqyosda tez o'zgaruvchan bo'lib, yangi texnologiyalar, qonunchilik o'zgarishlari va raqobatning kuchayishi doimiy moslashuvni talab etadi. Ikkinchidan, ko'plab dorixonalar hali ham samarali moliyaviy strategiyalar, investitsiya tahlili va risk menejmenti bo'yicha yetarli tajribaga ega emas, bu esa ularning moliyaviy barqarorligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Zamonaviy iqtisodiy nazariyalarni, xususan, agentlik nazariyasi va resurs asosidagi nazariyalarni dorixona moliyaviy-xo'jalik faoliyatiga tatbiq etish orqali boshqaruv samaradorligini oshirish imkoniyatlari mavjud. Biroq, bu sohadagi muammolarni hal qilish uchun aniq amaliy tavsiyalar va innovatsion yondashuvlarni ishlab chiqishga ehtiyoj sezilmoqda. Dorixona moliyaviy-xo'jalik faoliyati sohasida dunyo miqyosida amalga oshirilgan tadqiqotlar shu sohaga bo'lgan qiziqishning yuqori ekanligidan dalolat beradi. Jumladan, K.J. Hagedoorn (2019) o'z tadqiqotlarida farmasevtika kompaniyalarining innovatsion faoliyatini moliyaviy samaradorlik bilan bog'liq mexanizmlarni o'rgangan va innovatsion infratuzilmani rivojlantirish moliyaviy natijalarga ijobiy ta ...