KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yil holatiga umumta’lim maktablarining 35% dan ortig‘i raqamli doskalar bilan jihozlangan bo‘lib, bu 2020-yilga nisbatan 15%lik o‘sishni ko‘rsatadi [1]. Shuningdek, 2022-yilda o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, o‘qituvchilarning 78%i [2] elektron doskalardan foydalanish ta’lim sifatini oshirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ta’kidlaganlar. Jahon bozorida interaktiv ta’lim texnologiyalari hajmi 2024-yilga kelib 28 mlrd AQSH dollaridan oshishi prognoz qilinmoqda [3], bunda elektron doskalar segmenti asosiy drayverlardan biri hisoblanadi. Bu ko‘rsatkichlar elektron doskalarning ta’lim tizimiga integratsiyasi nafaqat global miqyosda, balki O‘zbekiston kontekstida ham jadal sur’atlarda rivojlanayotganini ko‘rsatadi va ushbu texnologiyadan samarali foydalanish metodikalarini ishlab chiqish zaruratini kuchaytiradi. Hozirgi kunda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) ta’lim jarayonining ajralmas qismiga aylanib bormoqda, elektron doskalar esa bu jarayonda markaziy o‘rin egallaydi. Biroq, texnologik infratuzilmaning rivojlanishiga qaramay, ulardan foydalanish metodikasi sohasida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Jumladan, o‘qituvchilarning TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge) darajasi barcha joylarda bir xil emas, bu esa elektron doskalarning pedagogik salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishga to‘sqinlik qiladi. Shuningdek, elektron doskalar uchun sifatli, mahalliy kontent yaratish va uni o‘quv dasturlariga integratsiya qilish bo‘yicha izchil metodik yondashuvlar yetarli darajada rivojlanmagan. Mazkur holat elektron doskadan foydalanish metodikasini ilmiy asoslangan holda takomillashtirishga qaratilgan tadqiqotlarni o‘ta dolzarb qilib qo‘yadi. Ushbu muammolarni hal etish ta’lim jarayonining interaktivligini oshirish, o‘quvchilarning kognitiv qobiliyatlarini rivojlantirish va ularning motivatsiyasini kuchaytirish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Elektron doskalar va ulardan ta’limda foydalanish masalasi jahon ilmiy hamjamiyatida keng o‘rganilgan. Jumladan, Ken Beker (2010) [5] interaktiv doskalarning o‘quvchilarning o‘zlashtirishiga ta’sirini tahlil qilib, interaktivlikning kognitiv jarayonlarga ijobiy ta’sirini isbotladi. Jeyms Karter (2015) [6] o‘z tadqiqotlarida elektron doskalardan foydalanish konstruktivizm nazariyasi asosida bilim olishni ...