KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-2024 o‘quv yilida mamlakatimizdagi umumta’lim maktablarida ingliz tilini o‘rganayotgan o‘quvchilar soni 6.5 milliondan oshgan bo‘lib [1], bu ko‘rsatkich har yili o‘rtacha 7-8% ga o‘sib bormoqda. Shu bilan birga, O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalarida xorijiy til, xususan, ingliz tili yo‘nalishlarida tahsil olayotgan talabalar soni 250 mingdan ziyodni tashkil etadi [2]. Ushbu statistik ma’lumotlar til o‘qitish sohasiga bo‘lgan yuqori talabni va so‘z boyligini kengaytirishning dolzarbligini ko‘rsatadi. Kommunikativ til o‘qitish metodikalarini qo‘llash orqali talabalarning og‘zaki nutq ko‘nikmalarini rivojlantirish orqali ularning faol so‘z boyligini oshirish bugungi kunda til ta’limidagi asosiy ustuvor yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Chunki tilni nafaqat nazariy jihatdan o‘rganish, balki uni amaliyotda, real muloqot jarayonlarida faol qo‘llay olish muhim ahamiyat kasb etadi. So‘z boyligining yetarli darajada rivojlanmaganligi esa, o‘z navbatida, o‘quvchilarning og‘zaki va yozma muloqotda o‘z fikrlarini erkin ifoda etishiga, xalqaro imtihonlarda (IELTS, TOEFL) yuqori ball to‘plashiga to‘siq bo‘ladi. Til o‘qitish jarayonida og‘zaki nutq faoliyatlari, xususan, rol o‘yinlari, munozaralar va hikoya qilish usullarini qo‘llash orqali so‘z boyligini kengaytirish masalasi o‘zining innovatsion yondashuvlari bilan ajralib turadi. Hozirgi kunda an’anaviy so‘z yodlash usullari o‘quvchilarning faol so‘z boyligini samarali oshirishda yetarli samara bermayapti. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 19-maydagi “Xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirishni samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 312-son qarorida til o‘qitishda innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish zarurati ta’kidlangan [3]. Aynan og‘zaki nutq faoliyatlari tilni kontekstda o‘rganish, yangi so‘zlarni amaliy vaziyatlarda qo‘llash va eslab qolishni mustahkamlash imkonini beradi. Biroq, ushbu metodikalarning O‘zbekiston ta’lim tizimida keng joriy etilishi va ularning samaradorligini o‘lchash bo‘yicha aniq mexanizmlar hanuz to‘liq ishlab chiqilmagan. Shuningdek, turli darajadagi o‘quvchilar uchun ushbu faoliyatlarning moslashtirilgan shakllarini yaratish va ularning o‘quv jarayoniga integratsiyasini ta’minlash borasida ham bir qator muammolar mavjud. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi ...