KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida, xususan, meva-sabzavotchilik sohasida erishilgan yutuqlar so‘nggi yillarda sezilarli darajada ortdi. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda meva-uzum mahsulotlari yetishtirish hajmi 5,1% ga o‘sib, 18,6 million tonnani tashkil etdi [1]. Bu ko‘rsatkich global oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va mamlakat eksport salohiyatini oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Xalqaro bozorlarda meva-sabzavot mahsulotlariga bo‘lgan talabning ortishi sharoitida, jumladan, Farg‘ona viloyati sharoitida intensiv bog‘larni tashkil etish va zamonaviy sug‘orish texnologiyalarini joriy etish orqali yuqori sifatli va raqobatbardosh mahsulotlar yetishtirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Global miqyosda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bozori hajmi 2023-yilda 7,3 trillion AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2030-yilga borib bu ko‘rsatkich 9,8 trillion AQSh dollariga yetishi kutilmoqda [2]. Intensiv bog‘dorchilik esa har gektardan olinadigan hosil miqdorini an’anaviy bog‘dorchilikka nisbatan 2-3 barobar oshirish imkonini beradi [3]. Bu, o‘z navbatida, fermer xo‘jaliklari daromadliligi va aholi bandligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Mavzuning dolzarbligi, shuningdek, suv resurslaridan samarali foydalanish zarurati bilan ham belgilanadi. Markaziy Osiyo mintaqasi suv tanqisligi muammosi bilan yuzlashayotgan bir sharoitda, qishloq xo‘jaligida suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish hayotiy ahamiyatga ega. Farg‘ona viloyati qishloq xo‘jaligi yerlarining sug‘oriladigan maydonlari umumiy 295,4 ming gektarni tashkil etadi [4], bu esa viloyatning umumiy qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishida suv resurslariga yuqori bog‘liqlikni ko‘rsatadi. Intensiv bog‘larni tashkil etishda tomchilab sug‘orish tizimining samaradorligini o‘rganish va uni keng joriy etish, nafaqat suv resurslarini tejash, balki o‘simliklarning o‘g‘itlanish jarayonini optimallashtirish, kasallik va zararkunandalarga chidamliligini oshirish orqali hosildorlikni barqaror ravishda oshirishga xizmat qiladi [5]. Bugungi kunda Farg‘ona viloyatida intensiv bog‘lar maydoni nisbatan cheklangan bo‘lib, mavjud sharoitda yuqori samaradorlikka erishish uchun zamonaviy agrotexnologiyalarni, xususan, tomchilab sug‘orish tizimini qo‘llashga oid kompleks yondashuv va aniq tavsiyalar ishlab chiqish lozim. Ushbu kurs ishi aynan shu bo‘shliqlarni to‘ldiri ...