KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari soni 2024-yilning dastlabki choragida 640 mingdan oshdi, bu o'tgan yilning shu davriga nisbatan 10.5% o'sishni ko'rsatadi [1]. Ushbu subyektlar yalpi ichki mahsulotning qariyb 54% ini shakllantirib, mamlakat iqtisodiy o'sishida muhim rol o'ynaydi [2]. Global miqyosda esa 2023-yilda tadbirkorlik faoliyati natijasida yaratilgan tovarlar va xizmatlar bozori hajmi 100 trillion AQSh dollaridan ortiqni tashkil etdi, bu global iqtisodiyotning dinamik rivojlanishidan dalolat beradi [3]. Mazkur raqamlar firmalarning iqtisodiyotdagi markaziy o'rnini yaqqol ko'rsatadi va ularning faoliyatining asosiy maqsadlari hamda iqtisodiy vazifalarini chuqur tushunish, har qanday milliy iqtisodiyotning barqarorligi va raqobatbardoshligi uchun fundamental ahamiyat kasb etadi. Firmalarning o'z maqsadlarini aniq belgilashi va iqtisodiy vazifalarni samarali bajarishi nafaqat ularning o'ziga xos muvaffaqiyatini ta'minlaydi, balki ish o'rinlari yaratish, innovatsiyalarni rag'batlantirish va umumiy farovonlikni oshirish orqali jamiyatga sezilarli foyda keltiradi. Bugungi murakkab va o'zgaruvchan global iqtisodiy sharoitda, pandemiyadan keyingi tiklanish, geosiyosiy keskinliklar, raqamlashtirishning tezlashishi va barqaror rivojlanishga bo'lgan talablarning ortishi fonida firma faoliyatining maqsadlari an'anaviy foydani maksimalizatsiya qilishdan ko'ra kengroq tus olmoqda. Kompaniyalar nafaqat moliyaviy barqarorlikni, balki ijtimoiy mas'uliyatni, ekologik barqarorlikni va steykxolderlar manfaatlarini ham hisobga olishga majbur bo'lmoqda. Masalan, 2023-yilda Global ESG (Ekologik, Ijtimoiy va Korporativ Boshqaruv) investitsiyalar hajmi 40 trillion AQSh dollariga yetdi, bu esa investorlarning nafaqat moliyaviy daromadga, balki ijtimoiy va ekologik ta'sirga ham e'tibor berishini ko'rsatadi [5]. Bu vaziyatda firmalar o'z faoliyatining asosiy maqsadlarini qayta ko'rib chiqishga, iqtisodiy vazifalarni yangi kontekstda belgilashga va ularni amalga oshirish mexanizmlarini optimallashtirishga ehtiyoj sezmoqda. Aks holda, ular raqobatbardoshlikni yo'qotishi va bozorning yangi talablariga moslasha olmasligi mumkin. O'zbekistonda ham iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va xalqaro bozorlarga integratsiya qilish jarayonida mahalliy firmalar uchun bu muammolarni hal etish dolzarb hisoblanadi. Firma faoliyatining maqsad ...