KURS ISHI

KIRISH 2023-yil ma’lumotlariga ko‘ra, jahon ta’lim texnologiyalari (EdTech) bozori hajmi 250 milliard dollardan oshdi va 2027-yilga borib yiliga o‘rtacha 16,3% o‘sish sur’ati bilan 480 milliard dollarga yetishi kutilmoqda [1]. O‘zbekistonda esa, Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, umumta’lim maktablarining 70% dan ortig‘i yuqori tezlikdagi internet bilan ta’minlangan va ta’lim jarayonida raqamli resurslardan foydalanish darajasi so‘nggi uch yilda 30% ga o‘sgan [2]. Bu ko‘rsatkichlar ta’lim tizimida raqamli texnologiyalar, xususan, multimedia vositalarini joriy etishga bo‘lgan global va mahalliy ehtiyojning oshib borayotganini yaqqol ko‘rsatadi. Fizika fanini o‘qitishda an’anaviy usullar ko‘pincha mavhum tushunchalarni o‘quvchilarga yetkazishda qiyinchiliklar tug‘diradi, bu esa fanlarga bo‘lgan qiziqishning pasayishiga olib kelishi mumkin [3]. Shunday sharoitda, multimedia texnologiyalarining didaktik usullarini chuqur o‘rganish va ularni ta’lim jarayoniga samarali integratsiya qilish bugungi kunning dolzarb vazifalaridandir. Bugungi kunda ta’lim sohasida raqamli transformatsiya jarayonlari jadal kechmoqda, biroq fizika fanini o‘qitishda multimedia texnologiyalaridan foydalanishning didaktik asoslarini tizimli ravishda tadqiq etish, ularning samaradorligini miqdoriy baholash va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish borasida hal etilmagan muammolar mavjud. An’anaviy darsliklar va o‘qitish metodlari ko‘pincha o‘quvchilarning nazariy bilimlarni amaliyotga tatbiq etish ko‘nikmalarini shakllantirishda cheklovlar yaratadi, shu bilan birga, murakkab fizik hodisalarni vizualizatsiya qilish imkoniyatlari cheklanadi. Ushbu tadqiqot aynan shu bo‘shliqlarni to‘ldirishga, ya’ni multimedia vositalarining fizika ta’limidagi kognitiv yukni kamaytirish, interaktivlikni oshirish va o‘quvchilarning fanga bo‘lgan motivatsiyasini kuchaytirishdagi rolini chuqur tahlil qilishga qaratilgan [4]. Ayniqsa, PISA xalqaro tadqiqotlari natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston o‘quvchilarining tabiiy fanlar bo‘yicha ko‘rsatkichlarini yaxshilash zarurati ta’limda innovatsion didaktik yondashuvlarni joriy etishni taqozo etadi [5]. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda turli jihatdan tadqiq etilgan bo‘lsa-da, fizika fanini o‘qitishda multimedia didaktikasining chuqur nazariy va amaliy asoslari hali to‘liq shakllanmagan. Xalqaro miqyosda Richard ...