KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yil holatiga ko'ra umumta’lim maktablarida fizika fanini o'qitishda raqamli ta'lim resurslaridan foydalanish darajasi bor-yo'g'i 35%ni tashkil etmoqda [1]. Bu ko'rsatkich rivojlangan mamlakatlardagi 70-80%lik ko'rsatkichlardan sezilarli darajada past bo'lib, ta'lim sifatini oshirish va o'quvchilarda tabiiy fanlarga qiziqishni uyg'otish borasida hali ko'plab imkoniyatlar mavjudligini ko'rsatadi. Jahon miqyosida virtual laboratoriyalar va simulyatsiyalar bozori 2022-yilda 1.8 milliard AQSH dollariga yetgan bo'lsa, 2028-yilga borib bu ko'rsatkich 7.5 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu tendensiya fizika kabi aniq fanlarni o'qitishda mediaresurslardan foydalanishning global miqyosdagi dolzarbligini va o'sib borayotgan ahamiyatini tasdiqlaydi. Ayniqsa, tajriba-sinov xarakteriga ega bo'lgan fizika praktikumlarida zamonaviy raqamli vositalar o'quv jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqishi mumkin. Bugungi kunda ta'lim jarayonida o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash, ularda amaliy ko'nikmalarni shakllantirish va murakkab fizik hodisalarni vizual tarzda tushuntirish dolzarb vazifadir. An'anaviy fizika praktikumlarida resurslar cheklanganligi, xavfsizlik masalalari, qimmat uskunalar zaruriyati va ayrim tajribalarning murakkabligi sababli o'quvchilar barcha mavzular bo'yicha amaliy mashg'ulotlar o'tkaza olmasliklari mumkin. Bu holat o'quvchilarning nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog'lashda qiynalishlariga, ularning faniga bo'lgan qiziqishining pasayishiga olib keladi. Mediaresurslardan, xususan, virtual laboratoriyalar, interaktiv simulyatsiyalar va animatsiyalardan foydalanish bu muammolarni hal etishda muhim rol o'ynaydi. Ular o'quvchilarga xavfsiz va nazorat qilinadigan muhitda tajribalar o'tkazish, turli parametrlarni o'zgartirib, natijalarni kuzatish hamda fizik qonuniyatlarning amaldagi ko'rinishini tushunish imkonini beradi. Fizikadan praktikum ishlarini tashkil etishda mediaresurslardan foydalanish masalasi jahon ilmiy doiralarida keng o'rganilgan. Masalan, J. Clement (1982) o'z tadqiqotida o'quvchilarning noto'g'ri tushunchalarini tuzatishda vizualizatsiya va simulyatsiyalarning samaradorligini ko'rsatib o'tgan [3]. M. Jonassen (1991) esa kognitiv yuk nazariyasi asosida multimediali o'quv materiallarini loyihalash prinsiplarini is ...