KURS ISHI

KIRISH Fizika fani o‘qitishda axborot texnologiyalarini (AT) joriy etish bugungi kunda jahon ta’lim tizimining asosiy tendensiyalaridan biridir. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi (2023) maʼlumotlariga koʻra, mamlakatimizdagi umumiy oʻrta taʼlim maktablarining 95% dan ortigʻi yuqori tezlikdagi internet tarmogʻiga ulangan boʻlib [1], taʼlim muassasalarining 80% ida zamonaviy raqamli doskalar va multimedia vositalari mavjud [2]. Shu bilan birga, 2023-yilda Oʻzbekistonda taʼlim sohasiga yoʻnaltirilgan axborot texnologiyalari (EdTech) bozorining hajmi qariyb 35 million AQSh dollarini tashkil etib, yiliga oʻrtacha 18% oʻsish surʼatini koʻrsatmoqda [3]. Raqamli iqtisodiyotga oʻtish strategiyasi doirasida Oʻzbekiston aholisining raqamli kompetensiyasini oshirish masalasi dolzarb hisoblanib, unga koʻra 2030-yilga qadar mehnat resurslarining kamida 70% ini raqamli koʻnikmalarga ega boʻlishi kutilmoqda [4]. Bu koʻrsatkichlarning oʻzi ham taʼlim jarayonida, xususan, fizikani oʻqitishda zamonaviy texnologiyalarni integratsiyalashning naqadar muhimligini koʻrsatadi. Axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish fizika fanining murakkab va abstrakt tushunchalarini oʻzlashtirishni sezilarli darajada osonlashtirishi, tajribalarni virtual muhitda simulyatsiya qilish imkoniyatini berishi va oʻquvchilarning ilm-fanga boʻlgan qiziqishini kuchaytirishi mumkin. Fizika fanining murakkab va abstrakt tushunchalarini anʼanaviy usullar bilan tushuntirishda talabalarning qiziqishini saqlab qolish va ularning mavzuni chuqur oʻzlashtirishini taʼminlashda qator qiyinchiliklar mavjud. Masalan, kvant mexanikasi, nisbiylik nazariyasi yoki elektromagnit maydonlar kabi yuqori darajadagi mavzularni vizualizatsiya qilish imkoniyatlari cheklanganligi sababli, talabalar koʻpincha nazariy maʼlumotlarni amaliyot bilan bogʻlay olmaydilar [5]. Bu esa fanlarga qiziqishning pasayishiga, natijada esa mamlakatning ilmiy-texnik salohiyatining susayishiga olib kelishi mumkin. Jahon mehnat bozorida STEM (Fan, Texnologiya, Muhandislik, Matematika) koʻnikmalariga ega mutaxassislarga boʻlgan talab keskin oshib bormoqda, soʻnggi besh yilda bu talab 25% ga oʻsgan [6]. Shuningdek, 2023-yilgi Jahon iqtisodiy forumi hisobotiga koʻra, kelajak kasblarining 60% dan ortigʻi raqamli koʻnikmalarga asoslangan boʻladi [7]. Shu sababli, axborot texnologiyalarini fizika taʼlimiga joriy eti ...