KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda aholi salomatligini mustahkamlash, jumladan, ruhiy salomatlikni ta'minlashga qaratilgan sa'y-harakatlar tobora ortib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, ruhiy salomatlik muammolari bilan murojaat qilayotgan fuqarolar soni so'nggi besh yilda o'rtacha 12% ga oshgan [1]. Xususan, stress, frustratsiya va bezovtalik kabi emotsional holatlar bilan bog'liq shikoyatlar ushbu murojaatlarning qariyb 35% ini tashkil etadi [2]. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) hisobotlarida qayd etilishicha, global miqyosda 300 milliondan ortiq odam bezovtalik buzilishlaridan aziyat chekadi, bu dunyo aholisining qariyb 4% ini tashkil etadi va bu ko'rsatkich pandemiya davrida 25% ga oshgan [3]. Frustratsiya esa, turli tadqiqotlarga ko'ra, ish joyidagi samaradorlikni o'rtacha 20% ga pasaytirishi va shaxsiy munosabatlarda jiddiy muammolarni keltirib chiqarishi mumkin [4]. Ushbu statistik ma'lumotlar shaxs psixikasida yuzaga keladigan frustratsiya va bezovtalikning jamiyat salomatligi va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish uchun jiddiy oqibatlarga ega ekanligini ko'rsatadi. Frustratsiya va bezovtalik bugungi kunda shaxsning funksional holatiga, uning ijtimoiy moslashuviga va hayot sifatiga bevosita ta'sir ko'rsatuvchi eng dolzarb psixologik muammolardan hisoblanadi. Jamiyatdagi tezkor o'zgarishlar, axborot oqimining kuchayishi, iqtisodiy noaniqliklar va shaxsiy maqsadlarga erishish yo'lidagi to'siqlar frustratsiya va bezovtalikning yuzaga kelishini yanada kuchaytirmoqda. Bu holatlar nafaqat individual darajada stress va ruhiy charchoqqa olib keladi, balki ish joyidagi samaradorlikning pasayishiga, shaxslararo munosabatlardagi ziddiyatlarga va umumiy ijtimoiy notinchlikka ham sabab bo'lishi mumkin. Mazkur muammolarning samarali yechimini topish, ularni aniqlash va korreksiya qilish usullarini ishlab chiqish zamonaviy psixologiya fanining ustuvor vazifalaridan biridir, chunki hal etilmagan emotsional holatlar surunkali stress va depressiv buzilishlarga olib kelishi mumkin [5]. Frustratsiya va bezovtalik kabi emotsional holatlarning nazariy-psixologik tahlili va amaliy o'rganilishi xalqaro miqyosda ko'plab yetuk olimlar tomonidan olib borilgan. Sigmund Freud (1917) o'zining psixoanalitik nazariyasida frustratsiyani libidoning to'siqlarga duch kelishi natijasida yuzaga keladigan ichki ziddiyatlar bilan bog'liq holda ta ...