KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida fuqarolarni harbiy xizmatga tayyorlash tizimi, xususan, maktablar va kasb-hunar kollejlaridagi Chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik (CHQBT) fanining o‘rni bugungi kunda alohida dolzarblikka ega. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ta’kidlashicha, yoshlarning harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalanishi mamlakat mudofaa qobiliyatini mustahkamlashning asosiy shartlaridan biridir [1]. So‘nggi yillarda mintaqaviy va global miqyosdagi beqarorliklar, jumladan, gibrid tahdidlar, kiberxavfsizlik muammolari va turli mojarolar sonining ortishi harbiy xizmatga puxta tayyorgarlik ko‘rishning ahamiyatini yanada oshirdi. O‘zbekiston mudofaa salohiyatini mustahkamlashga qaratilgan harakatlari doirasida, 2023-yil yakunlari bo‘yicha Mudofaa xarajatlari YaIMning 1,2% ini tashkil etdi, bu esa harbiy ta’lim va tayyorgarlikka yo‘naltirilgan sarmoyalarning barqaror o‘sib borayotganini ko‘rsatadi [2]. Ayniqsa, yoshlarni harbiy xizmatga tayyorlash tizimini takomillashtirishga qaratilgan investitsiyalar strategik ahamiyat kasb etadi, chunki bu milliy xavfsizlikni ta’minlashning poydevori hisoblanadi. Bugungi kunda fuqarolarni harbiy xizmatga tayyorlash tizimi, ayniqsa, CHQBT fanining umumta’lim maktablari va kasb-hunar ta’limi muassasalaridagi samaradorligi borasida qator muammolar mavjud. Xususan, fan dasturining zamonaviy harbiy texnologiyalar va gibrid tahdidlarga moslashmaganligi, o‘qitish metodikalarida innovatsion yondashuvlarning yetarli emasligi, moddiy-texnik bazaning eskirganligi kabi kamchiliklar kuzatilmoqda [3]. Shuningdek, o‘quvchilarning vatanparvarlik tuyg‘ularini kuchaytirish va ularni harbiy xizmatga ruhan va jismonan tayyorlashda samaradorlikni oshirish bo‘yicha qo‘shimcha imkoniyatlar mavjud. Bu omillar CHQBT fanini o‘qitish jarayonini chuqur tahlil qilish, mavjud kamchiliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqish zaruratini keltirib chiqaradi. Ushbu tadqiqot mazkur muammolarni har tomonlama o‘rganib, ularga ilmiy asoslangan yechimlar taklif qilishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosdagi qator olimlar tomonidan tahlil qilingan. Xalqaro miqyosda harbiy xizmatga tayyorlash va mudofaa ta’limi masalalari bo‘yicha J. V. Keegan (1976) o‘zining "Urush yuzi" asarida harbiy tarbiyaning tarixiy evolyutsiyasini tahlil qilgan va zamonav ...