KURS ISHI

KIRISH Jahon adabiyotshunosligida urush davri she'riyatining o‘ziga xos jihatlarini tadqiq etish doimo dolzarb mavzu bo‘lib kelgan. Xususan, so‘nggi yillarda global miqyosda davom etayotgan harbiy mojarolar va ularning jamiyat hayotiga ta'siri haqidagi keng qamrovli tadqiqotlar, adabiyotshunoslikda ham yangi yo‘nalishlarning shakllanishiga zamin yaratmoqda. Dunyo bo‘yicha urush mavzusidagi badiiy asarlar, ularning ijtimoiy-siyosiy kontekstini o‘rganishga qaratilgan tadqiqotlar hajmi yil sayin ortib bormoqda. Masalan, 2023 yilda jahon adabiyotshunosligida urush mavzusiga bag‘ishlangan ilmiy maqolalar va dissertatsiyalar hajmi 2020 yilga nisbatan 15% ga oshdi [1]. O‘zbekiston ham mintaqaviy va global xavfsizlik masalalarida faol ishtirok etayotgan bir paytda, o‘zbek adabiyotida, xususan, G‘afur G‘ulom ijodida urush mavzusining aks etishi, uning milliy adabiy tafakkur rivojidagi o‘rni hamda bugungi kun uchun ahamiyati alohida e'tibor qaratishni talab etadi. Bu esa mazkur mavzuning dolzarbligini va tadqiq etish zaruriyatini yanada kuchaytiradi. G‘afur G‘ulomning urush davri she'riyatini o‘rganish bugungi kunda ko‘plab savollarga javob topishga yordam beradi. Ikkinchi jahon urushi kabi ulkan tarixiy fojia sharoitida ijod qilgan shoir asarlaridagi ijtimoiy-psixologik holatlar, xalqning matonati, fashizmga qarshi kurashdagi ruhiy holatlarni tahlil qilish, bugungi kun o‘quvchisi uchun ham o‘ziga xos darslik vazifasini o‘tashi mumkin. Ammo, mavjud tadqiqotlarda G‘afur G‘ulomning urush davri she'riyatidagi psixologizm, falsafiy-humanistik mohiyat va umumbashariy qadriyatlar kabi jihatlarning chuqur va tizimli tahlili yetarlicha o‘z aksini topmagan. Ayniqsa, uning urush davri asarlarini zamonaviy adabiyotshunoslik nazariyalari (reseption estetikasi, postkolonial nazariya kabi) nuqtai nazaridan tadqiq etish borasida hali ko‘plab tadqiqotlarga zarurat mavjud. Bu esa mazkur kurs ishining asosiy maqsadi va vazifalarini belgilab beradi. G‘afur G‘ulomning urush davri she'riyatining o‘ziga xos xususiyatlarini tadqiq qilish ushbu kurs ishining bosh obyekti hisoblanadi. Bu jarayonda shoirning urush yillarida yaratilgan lirik asarlarining o‘ziga xos badiiy-g‘oyaviy dunyosi umumiy qamrovda o‘rganiladi. Kurs ishining predmeti esa G‘afur G‘ulom urush davri she'riyatining badiiy-estetik, ijtimoiy-psixologik va falsafiy-humanistik jihatlari, shuningdek, bu asarlarning zamonaviy a ...