KURS ISHI

KIRISH G‘aznachilik organlarining samarali faoliyati davlat moliyaviy barqarorligini ta’minlashning muhim omili hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti ijrosiga oid so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, 2023-yilda konsolidatsiyalashgan budjet daromadlari 374,6 trillion so‘mni, xarajatlar esa 395,7 trillion so‘mni tashkil etgan, bu yalpi ichki mahsulotning (YaIM) mos ravishda 39,2% va 41,4% iga tengdir [1]. Budjet taqchilligi 21,1 trillion so‘mni yoki YaIMning 2,2% ini tashkil etgan [1]. Ushbu raqamlar davlat mablag‘larini boshqarishning murakkabligini va G‘aznachilik organlarining budjet ijrosi jarayonidagi markaziy rolini yaqqol ko‘rsatadi. Xalqaro valyuta jamg‘armasi ma’lumotlariga ko‘ra, davlat sektori moliyaviy resurslarini samarali boshqarish rivojlanayotgan mamlakatlarda YaIMning 1-3% gacha qo‘shimcha o‘sishini ta’minlashi mumkin [2]. Shuningdek, Jahon banki hisobotlariga ko‘ra, raqamli g‘aznachilik tizimlarining joriy etilishi davlat xarajatlarida shaffoflikni 20-25% ga oshirib, korrupsiyani 10-15% ga kamaytiradi [3]. Bu statistik ma’lumotlar G‘aznachilik organlari faoliyatining nafaqat fiskal barqarorlikka, balki iqtisodiy o‘sish va davlat boshqaruvi samaradorligiga ham bevosita ta’sirini isbotlaydi. Bugungi kunda global iqtisodiy sharoitlar va raqamli transformatsiya jarayonlari davlat moliyasini boshqarishda yangi chaqiriqlar va imkoniyatlarni yuzaga keltirmoqda. O‘zbekistonda budjet jarayonining shaffofligini oshirish, davlat xarajatlarini optimallashtirish va moliyaviy nazoratni kuchaytirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Biroq, G‘aznachilik organlarining funksiyalarini optimallashtirish, xalqaro ilg‘or tajribalarni implementatsiya qilish, elektron g‘aznachilik tizimlarining imkoniyatlaridan to‘liq foydalanish hamda asosiy samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) asosida faoliyatni baholash bo‘yicha hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, davlat xaridlarida raqobat muhitini oshirish, budjet mablag‘laridan foydalanish samaradorligini monitoring qilish mexanizmlarini takomillashtirish va moliyaviy risklarni boshqarishda zamonaviy usullarni joriy etish dolzarb vazifalardan sanaladi. Mazkur muammolar g‘aznachilik tizimining barqaror va samarali ishlashini ta’minlash maqsadida chuqur ilmiy tadqiqotlar o‘tkazishni taqozo etadi. G‘aznachilik organlarining funksiyalari va vazifalarini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlar ja ...