KURS ISHI

KIRISH Germaniya sanoatining rivojlanishi va ilg'or tannarx hisobi amaliyotlari global iqtisodiy makonda raqobatbardoshlikni ta'minlashda muhim o'rin tutadi. O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda O'zbekistonning yalpi ichki mahsuloti (YIM) 6% ga o'sgan bo'lsa, sanoat ishlab chiqarish hajmi 6.2% ga oshib, umumiy YIMda uning ulushi 26.5% ga yetdi [1]. Xususan, respublikaning sanoat sektoriga 2023-yilda kiritilgan investitsiyalar hajmi 115 trln so'mni tashkil etib, bu umumiy investitsiyalarning 33% ini tashkil etadi [2]. Shu bilan birga, Germaniya Federal Statistika idorasi (Destatis) hisobotlariga ko'ra, Germaniya Yevropa Ittifoqining eng yirik sanoat kuchlaridan biri bo'lib, 2022-yilda uning ishlab chiqarish sektori YIMning taxminan 22% ini tashkil etgan va ushbu tarmoqdagi eksport hajmi 1.6 trillion yevrodan oshgan [3]. Global miqyosda esa, McKinsey & Company hisobotiga ko'ra, sanoatda raqamlashtirish va avtomatlashtirishga asoslangan "Sanoat 4.0" texnologiyalari bozori 2025-yilga borib 310 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa ishlab chiqarish samaradorligini o'rtacha 10-15% ga oshirishi mumkin [4]. Ushbu raqamlar sanoatning iqtisodiy o'sishdagi hal qiluvchi rolini va uning barqaror rivojlanishida innovatsion texnologiyalar hamda samarali boshqaruv tizimlarining, jumladan, tannarx hisobining ahamiyatini yaqqol ko'rsatadi. Bugungi shiddatli globallashuv va yuqori raqobat sharoitida, korxonalar uchun mahsulot tannarxini aniq hisoblash, uni optimallashtirish va shu orqali raqobatbardoshlikni oshirish har qachongidan ham dolzarb vazifadir. O'zbekiston sanoati xalqaro bozorlarga integratsiyalashuv jarayonida Germaniya kabi ilg'or sanoatlashgan davlatlarning tajribasini o'rganishga intilmoqda. Biroq, mahalliy korxonalarda mavjud tannarx hisobi tizimlari ko'pincha an'anaviy yondashuvlarga asoslangan bo'lib, murakkab ishlab chiqarish jarayonlari va zamonaviy texnologiyalar joriy etilishi sharoitida ularning aniqligi va samaradorligi pasayib bormoqda [5]. Jumladan, O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan o'tkazilgan tahlillarga ko'ra, ko'plab sanoat korxonalarida bilvosita xarajatlarni mahsulotlarga taqsimlashda aniq mezonlarning yo'qligi, bu esa mahsulot tannarxini noto'g'ri baholashga va strategik qarorlarning sifati pasayishiga olib kelmoqda [6]. Shu sababli, Germaniya ...