KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda aholining ruhiy salomatligi bilan bog'liq muammolar tobora dolzarblashib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda psixonevrologik dispanserlar hisobida turuvchi shaxslar soni 100 ming aholiga nisbatan 450 nafarni tashkil etgan bo'lib, bu ko'rsatkich 2020-yilga nisbatan 8% ga oshgan [1]. Xususan, depressiya, tashvish buzilishlari va stress bilan bog'liq holatlar umumiy kasalliklar yukining muhim qismini tashkil etmoqda. Masalan, Respublika Ruhiy Salomatlik Markazi hisobotlariga ko'ra, 2022-yilda birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalariga ruhiy salomatlik muammolari bilan murojaat qilganlar soni 1.5 milliondan ortiqni tashkil etgan [2]. Shu bilan birga, Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) prognozlariga ko'ra, 2030-yilga borib depressiya dunyoda nogironlikka sabab bo'luvchi eng keng tarqalgan ikkinchi kasallikka aylanishi kutilmoqda [3]. Bunday statistik ma'lumotlar psixologik yordamga bo'lgan talabning o'sib borayotganini va uning samaradorligini oshirish zarurligini yaqqol ko'rsatadi. Mavjud psixologik yordam tizimida insonning ichki salohiyatiga, o'z-o'zini anglash va rivojlantirish qobiliyatiga yo'naltirilgan gumanistik psixoterapiya usullari yetarli darajada joriy etilmagan. Klinik amaliyotda ko'pincha simptomatik yondashuv ustunlik qilib, shaxsning butunligini hisobga oluvchi, uning ma'naviy-axloqiy qadriyatlariga e'tibor qaratadigan metodologiyalar kam qo'llanilmoqda. Bu esa mijozlarning psixologik muammolariga chuqur ildiz otgan sabablarni tushunish va ularni har tomonlama hal etishda ma'lum bo'shliqlarni yuzaga keltirmoqda. Shuningdek, O'zbekistonda gumanistik psixoterapiyaning nazariy asoslari va amaliy qo'llanishiga oid tizimli tadqiqotlar cheklangan bo'lib, bu yo'nalishdagi mutaxassislarni tayyorlash va ularning malakasini oshirishda ham muayyan qiyinchiliklar mavjud. Shu sababli, gumanistik psixoterapiya usullarining klinik amaliyotdagi samaradorligini o'rganish va ularni mahalliy sharoitga moslashtirish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Gumanistik psixoterapiya nazariyalari va amaliyotiga bag'ishlangan tadqiqotlar dunyo psixologiya fanida yetarli darajada o'rganilgan. Karl Rojers (Rogers) mijozga yo'naltirilgan terapiya nazariyasini ishlab chiqib, terapevtik munosabatlardagi empatiya, kongruentlik va shartsiz ijobiy munosabatning ahamiyatini asosladi [4]. Abrah ...