KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil holatiga ko'ra, maktabgacha ta'lim muassasalari soni 31 mingdan oshgan bo'lib, ular 2 milliondan ziyod bolalarni qamrab olgan [1]. Bu ko'rsatkich 2017-yilga nisbatan 2,5 barobarga o'sgan bo'lsa-da, 3 yoshdan 7 yoshgacha bo'lgan bolalarning 77,5% iga yaqini maktabgacha ta'limga jalb qilingan, ammo bu raqam haligacha xalqaro standartlardan orqada qolmoqda, masalan, Evropa Ittifoqi mamlakatlarida bu ko'rsatkich 95% dan oshadi [2]. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, ilk bolalik davrida sifatli ta'limga kiritilgan har bir dollar, kelajakda iqtisodiyotga 4-9 dollar foyda keltiradi [3]. O'zbekistonda maktabgacha ta'lim sohasiga qilinayotgan investitsiyalar hajmi 2023-yilda davlat byudjetining qariyb 7% ini tashkil etgan, bu esa sohaga bo'lgan e'tiborning ortib borayotganidan dalolat beradi [4]. İlk maktabgacha yoshdagi bolalar pedagogikasi bugungi kunda jamiyat taraqqiyoti uchun strategik ahamiyat kasb etmoqda, chunki bu davr bolaning shaxsiyati, kognitiv qobiliyatlari va ijtimoiy ko'nikmalari shakllanishining poydevori hisoblanadi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, ilk bolalik davrida sifatli ta'lim olgan bolalar maktabda yuqori akademik ko'rsatkichlarga erishadi, ijtimoiy moslashuvchanligi yuqori bo'ladi va kelajakda mehnat bozorida raqobatbardosh bo'lib yetishadi [5]. Biroq, O'zbekistonda ilk maktabgacha yoshdagi bolalar pedagogikasini modernizatsiya qilish, xalqaro ilg'or tajribalarni joriy etish, pedagoglarning malakasini oshirish va innovatsion o'quv dasturlarini yaratish borasida hal etilmagan bir qator muammolar mavjud. Xususan, mazkur yoshdagi bolalarga moslashtirilgan o'quv-tarbiya jarayonlarining metodologik asoslarini chuqur o'rganish va amaliy takliflar ishlab chiqish zarurati dolzarb hisoblanadi. İlk maktabgacha yoshdagi bolalar pedagogikasi nazariy va amaliy jihatdan dunyo miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Jan Piaget (1936) bolalarning kognitiv rivojlanish bosqichlari nazariyasini ishlab chiqib, ularning dunyoni qanday tushunishini va bilimlarni qanday o'zlashtirishini ilmiy asosladi [6]. Lev Vygotskiy (1978) ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasi orqali bolalar rivojlanishida ijtimoiy o'zaro ta'sir va madaniy vositalarning muhim rolini ko'rsatib berdi [7]. Erik Erikson (1963) esa psixosotsial rivojlanish bosqichlari modelini taklif qilib, shaxsiyat shakllanishida ijtimoiy munosabatlarning ahamiyat ...