KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasining 2022-2026 yillarga mo'ljallangan Taraqqiyot strategiyasida "Har bir fuqaro uchun munosib turmush sharoiti va zamonaviy taraqqiyot" konsepsiyasini amalga oshirish doirasida ma'naviy-ma'rifiy sohada amalga oshirilishi lozim bo'lgan vazifalar qatorida "jamiyatda milliy g'oya, mafkuraviy immunitet va fuqarolik pozitsiyasini mustahkamlash"ga alohida urg'u berilgan [1]. Bu esa o'z navbatida, har qanday davlatning barqaror rivojlanishi va xavfsizligini ta'minlashda mafkuraviy asoslarning fundamental ahamiyatga egaligini ko'rsatadi. Hozirgi globallashuv sharoitida dunyo bo'ylab mafkuraviy qarashlarning to'qnashuvi va g'oyaviy kurash kuchayib borayotgan bir paytda, ilgari sivilizatsiyalar shakllanishida muhim rol o'ynagan mafkuraviy tizimlarni chuqur o'rganish va ularning zamonaviy jamiyatga ta'sirini tahlil qilish strategik zaruriyat kasb etadi. Ayniqsa, madaniy o'ziga xoslikni saqlab qolish va milliy qadriyatlarni himoya qilish borasidagi tashabbuslarni qo'llab-quvvatlash uchun tarixiy mafkuraviy ildizlarni anglash bugungi kunda dolzarb vazifa hisoblanadi. Ilk sivilizatsiyalar mafkurasining chuqur tahlili bugungi kundagi geosiyosiy vaziyatda davlatlarning barqarorligini ta'minlash va kelajakdagi rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega. Masalan, 2023 yilgi global siyosiy barometr ma'lumotlariga ko'ra, davlatlarning 68% i [2] o'z milliy mafkuralarini mustahkamlash bo'yicha maxsus dasturlarni amalga oshirmoqda. Lekin, ushbu dasturlarning samaradorligi to'liq ta'minlanmayapti, chunki ko'plab mamlakatlar o'tmishdagi mafkuraviy merosning bugungi kun siyosatiga qanday ta'sir ko'rsatayotganini yetarlicha tushunmaydi. Xususan, tarixiy mafkuraviy modellarning siyosiy tizimlarga, ijtimoiy qadriyatlarga va xalqaro munosabatlarga ta'siri to'liq o'rganilmagan. Bu esa milliy manfaatlar himoyasi, g'oyaviy immunitetni shakllantirish va yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalashda jiddiy nazariy va amaliy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda bir qator taniqli olimlar tomonidan keng tadqiq qilingan. Misol uchun, Samuel P. Huntington (1996) "Sivilizatsiyalar to'qnashuvi va jahon tartibining qayta tiklanishi" asarida sivilizatsiyalararo farqlar va ularning kelajakdagi global siyosiy ziddiyatlardagi rolini tahlil qilib, madaniy va mafkuraviy o'ziga xoslikning ahamiyatini ko'rsatd ...