KURS ISHI

KIRISH Jahon 3D modellashtirish va animatsiya dasturlari bozori 2023-yilda 24.3 milliard AQSH dollarini tashkil etgan bo‘lib, 2030-yilga qadar yillik o‘rtacha 17.2% o‘sish sur’ati bilan 74.9 milliard dollarga yetishi kutilmoqda [1]. Bu o‘sish virtual reallik (VR), kengaytirilgan reallik (AR), o‘yin sanoati, arxitektura, muhandislik va ishlab chiqarish kabi sohalarda 3D texnologiyalariga bo‘lgan talabning oshishi bilan izohlanadi [2]. O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish dasturlari doirasida dasturiy mahsulotlar eksporti 2023-yilda 100 million dollardan oshgan [3]. Xususan, IT-Park rezidentlari tomonidan 3D modellashtirish va dizayn xizmatlari eksporti 2022-yilda 5 million dollarni tashkil etib, 2023-yilda 8 million dollarga yetgan [4], bu esa ushbu yo‘nalishdagi kadrlar tayyorlashning dolzarbligini yaqqol ko‘rsatadi. Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish strategiyasida 2030-yilga qadar IT sohasida 300 ming nafar mutaxassis tayyorlash maqsadi qo‘yilgan bo‘lib, bu mutaxassislarning katta qismi zamonaviy texnologiyalarni, jumladan 3D modellashtirish ko‘nikmalarini egallashi lozim [5]. Ushbu tadqiqot informatika darslarida 3D modellashtirishni o‘rgatish metodikasi mavzusining dolzarbligini ta’kidlaydi, chunki maktab va oliy ta’lim bosqichlarida zamonaviy talablarga javob beradigan uslubiy qo‘llanmalarning yetishmasligi sezilmoqda. An’anaviy ta’lim dasturlari ko‘pincha nazariy bilimlarga urg‘u berib, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishda, ayniqsa 3D modellashtirish kabi texnologik yo‘nalishlarda yetarli darajada e’tibor qaratmayapti [6]. Bu holat bitiruvchilarning mehnat bozorida talab qilinadigan malakali mutaxassis bo‘lib shakllanishida muayyan bo‘shliqlarni yuzaga keltirmoqda. Jumladan, O‘zbekistonda 3D modellashtirish bo‘yicha maktab o‘quvchilari va talabalarni tayyorlashda yagona, standartlashtirilgan o‘qitish metodikasi mavjud emas, mavjud dasturlar ham ko‘pincha eskirgan bo‘lib, sohaning tezkor rivojlanish sur’atlariga mos kelmaydi. Shu sababli, innovatsion ta’lim yondashuvlarini ishlab chiqish va joriy etish, o‘quvchilarda kreativ fikrlash, muammolarni yechish va loyihalash ko‘nikmalarini shakllantirish bugungi kunning muhim vazifalaridan hisoblanadi. 3D modellashtirishni o‘qitish metodikasi bo‘yicha dunyo miqyosida ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan. Misol uchun, M. J. Al-Milli (2018) o‘z tadqiqotida ta’lim jarayonida 3D modellarning vizua ...