KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yilda raqamli ta'lim bozorining umumiy hajmi 320 milliard so‘mni tashkil etgan bo‘lib, bu 2022-yilga nisbatan 28% o‘sishni ko‘rsatadi [1]. Ushbu o‘sishda ta’limda test texnologiyalarining joriy etilishi va ulardan foydalanish tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda, ayniqsa Informatika fani kabi doimiy yangilanib boruvchi sohalarda o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini ob’ektiv hamda samarali baholash zarurati ortib bormoqda. Jahon miqyosida esa, ta’lim texnologiyalari (EdTech) bozori 2022-yilda 254.6 milliard AQSh dollariga yetgan va 2032-yilga borib 830 milliard AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda, bu yillik o‘rtacha 12.5% o‘sishni anglatadi [2]. Bunday shiddatli o‘sish kontekstida, test texnologiyalari ta’lim jarayonlarining ajralmas qismiga aylanib bormoqda, chunki ular nafaqat baholashning samaradorligini oshiradi, balki o‘quv materiallarini o‘zlashtirish sifatini ham sezilarli darajada yaxshilashga xizmat qiladi. Bugungi kunda Informatika fanida test texnologiyalaridan foydalanish bir qator hal etilmagan muammolarni keltirib chiqarmoqda. Jumladan, an’anaviy baholash usullari ko‘pincha sub’ektivlikka moyil bo‘lib, o‘quvchilarning haqiqiy bilim darajasini aniq aks ettirmaydi. Raqamli savodxonlik darajasining oshishi va axborot texnologiyalarining ta’limga chuqur integratsiyasi fonida, test texnologiyalarini joriy etishda tizimli yondashuvning yetishmasligi, ularning validligi va reliabilligini ta’minlash, shuningdek, o‘qituvchilarning ushbu texnologiyalardan samarali foydalanish bo‘yicha malakasini oshirish masalalari dolzarb bo‘lib qolmoqda. Bundan tashqari, mavjud test platformalari va vositalarining O‘zbekiston ta’lim tizimining o‘ziga xos xususiyatlari va o‘quv dasturlariga moslashuvi, ularni milliy standartlar asosida takomillashtirish zarurati ham muhim tadqiqot yo‘nalishini tashkil etadi. Mazkur kurs ishi aynan shu bo‘shliqlarni to‘ldirishga, ya’ni Informatika fanida test texnologiyalaridan samarali foydalanishning nazariy-amaliy asoslarini chuqur tahlil qilish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha xalqaro miqyosda qator ilmiy izlanishlar olib borilgan. Masalan, J.C. Hambleton (2018) Item Response Theory (IRT) modelini test savollarining qiyinligi va ajratish qobiliyatini statistik jihatdan baholashda keng qo‘llanilishini isbotladi va adaptiv testlash (C ...